Minder personeel door AI leidt zelden tot hoger rendement. Uit onderzoek van Gartner onder 350 internationale executives blijkt dat bedrijven die investeren in autonome technologieën én personeel ontslaan, nauwelijks betere resultaten boeken. De echte winst zit in het investeren in vaardigheden, rollen en governance rond AI.

Wat er aan de hand is

Gartner onderzocht de relatie tussen AI-investeringen, personeelsreductie en rendement. Ongeveer tachtig procent van de organisaties die autonome technologieën inzetten, meldt een afname van het personeelsbestand. Maar die reducties hangen nauwelijks samen met een hogere return on investment. Bedrijven die wél betere resultaten behalen, investeren juist in vaardigheden, nieuwe rollen en governance. Volgens Gartner verschuiven technologieën zoals AI-agents en robotic process automation werk, maar vervangen ze mensen niet volledig. Op langere termijn verwacht het analistenbureau zelfs dat autonome bedrijfsvoering leidt tot meer werkgelegenheid. Door groeiende AI-investeringen en nieuwe rollen zou de technologie tussen 2028 en 2029 per saldo banen creëren.

Wat dit betekent

Voor het Nederlandse MKB is dit een belangrijke waarschuwing. De verleiding is groot om AI te zien als een manier om snel kosten te besparen door personeel te ontslaan. Maar Gartners onderzoek laat zien dat die strategie niet werkt. Het rendement blijft uit, terwijl de organisatie wel kennis en capaciteit verliest. De echte waarde van AI zit in het versnellen van processen, het verhogen van kwaliteit en het verlichten van werkdruk, niet in het vervangen van mensen. Voor sectoren met een krappe arbeidsmarkt, zoals de maakindustrie en de schoonmaak, biedt AI juist de kans om met hetzelfde team meer te doen. Schoonmaakbedrijf Gom, dat onderdeel is van Facilicom Groep, zet bijvoorbeeld circa honderd schoonmaakrobots in op locaties als kantoren en scholen. Het bedrijf richt zich niet op ontslag, maar op efficiënter gebruik van personeel in een krappe arbeidsmarkt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een productiebedrijf runt en overweegt om processen te automatiseren, overweeg om AI in te zetten als ondersteuning voor je huidige team, niet als vervanging. Je zou kunnen beginnen met een robot of AI-tool die repetitieve taken overneemt, zoals kwaliteitscontrole of orderverwerking. Houd je medewerkers aan boord en investeer in bijscholing, zodat ze de nieuwe technologie kunnen bedienen en onderhouden. Een mogelijkheid is om een pilot te starten in één afdeling, zoals een proef met een schoonmaakrobot of een AI-agent voor klantvragen, en de resultaten te meten op productiviteit in plaats van op bespaarde uren.

Als je een dienstverlenend bedrijf leidt en AI wilt inzetten voor klantcontact, richt je dan op het versnellen van antwoorden en het verhogen van de kwaliteit, niet op het verminderen van personeel. Je zou een AI-agent kunnen inzetten om standaardvragen af te handelen, terwijl je medewerkers zich richten op complexe cases en relatiebeheer. Een optie is om te investeren in training voor je team, zodat ze leren hoe ze de AI kunnen aansturen en interpreteren. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar het principe blijft hetzelfde: technologie versnelt werk, maar mensen blijven nodig voor de kwaliteit en het rendement.

Als je een team aanstuurt en nadenkt over automatisering van administratieve processen, overweeg om robotic process automation of AI-agents in te zetten voor taken zoals facturatie, rapportages of data-invoer. Laat je medewerkers deze tools zelf leren gebruiken, zodat ze tijd overhouden voor strategisch werk. Een mogelijkheid is om een halfjaarlijkse evaluatie in te bouwen waarin je meet of de productiviteit stijgt, niet of je minder mensen nodig hebt. Zo voorkom je dat je in de valkuil van kostenbesparing stapt zonder rendement.

Bron: Computable