Mediahuis, uitgever van onder meer De Telegraaf en De Standaard, treedt toe tot een internationale alliantie die uitgevers meer controle moet geven over hoe AI-diensten zoals ChatGPT en Gemini hun content gebruiken. De alliantie, genaamd SPUR (Standards for Publisher Usage Rights), werkt aan technische standaarden en licentiekaders waarmee uitgevers kunnen meten welke AI’s hun werk gebruiken en daarover kunnen onderhandelen. Voor kleine uitgevers en ondernemers die bloggen, biedt deze ontwikkeling een blauwdruk om eigen content te beschermen, zonder direct dure juridische stappen te hoeven zetten.

Wat er aan de hand is

Mediahuis, het Belgisch-Nederlandse uitgeefconcern achter meer dan dertig nieuwstitels, sluit zich aan bij de SPUR-coalitie. Deze groep, opgericht door onder meer de Financial Times, The Guardian, BBC en Sky News, richt zich op het ontwikkelen van gedeelde technische standaarden, licentiekaders en meetinstrumenten. Het doel is om transparantie te krijgen over hoe generatieve AI-toepassingen journalistieke content gebruiken. Concreet willen de leden kunnen vaststellen welke AI-modellen hun werk ‘schrapen’, wat de omvang daarvan is, en op basis daarvan licentievoorwaarden en vergoedingen afspreken. Gert Ysebaert, CEO van Mediahuis, noemt dit in een persbericht ‘een kantelmoment’ voor Europese uitgevers om gezamenlijk vorm te geven aan hoe journalistiek wordt gebruikt door AI. De alliantie staat open voor nieuwe deelnemers, ongeacht hun land van herkomst.

Wat dit betekent

Voor kleine uitgevers, zelfstandige journalisten en ondernemers die regelmatig bloggen of content publiceren, is deze alliantie relevant omdat ze een collectieve aanpak laat zien. Individueel is het vrijwel onmogelijk om met AI-bedrijven te onderhandelen over licenties. De SPUR-aanpak biedt een model: bundel krachten, ontwikkel gezamenlijke standaarden, en ga dan pas in gesprek. Daarnaast laat het zien dat bestaande technieken zoals robots.txt of llm.txt weliswaar een signaal afgeven, maar geen sancties kennen. De alliantie werkt aan meetinstrumenten die wél harde data opleveren over gebruik, wat de onderhandelingspositie versterkt. Voor de MKB’er betekent dit dat je niet alleen staat: er ontstaat een ecosysteem van tools en afspraken die ook voor kleinere partijen toegankelijk kunnen worden.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een blog of nieuwssite runt met regelmatige publicaties, kun je nu al beginnen met het implementeren van basistechnieken om AI-schrapers te weren. Een robots.txt-bestand op je server vertelt geautomatiseerde bezoekers wat ze wel en niet mogen doen. Daarnaast kun je een llm.txt-bestand toevoegen, specifiek gericht op AI-modellen. Hoewel deze bestanden geen juridische afdwingbaarheid hebben, geven ze wel een duidelijk signaal en vormen ze de basis voor eventuele latere onderhandelingen. Overweeg om dit vandaag nog te regelen via je hostingomgeving.

Als je overweegt om je content te licentiëren aan AI-bedrijven, is het verstandig om eerst inzicht te krijgen in hoe vaak jouw werk wordt gebruikt. De SPUR-alliantie werkt aan meetinstrumenten, maar je kunt nu al eenvoudige analyses draaien met tools zoals Cloudflare of Google Analytics om te zien of er ongebruikelijk veel verkeer van bots komt. Een optie is om een aparte trackingparameter toe te voegen aan je content en te monitoren of die wordt opgehaald door bekende AI-crawlers. Dit geeft je een eerste indicatie van de schaal waarop je werk wordt gebruikt.

Als je een kleine uitgeverij bent met meerdere titels, kun je overwegen om je aan te sluiten bij een brancheorganisatie die de ontwikkelingen rond SPUR volgt. De alliantie staat open voor nieuwe deelnemers, maar voor kleinere partijen is het wellicht praktischer om via een koepelorganisatie mee te liften op de standaarden die worden ontwikkeld. Je zou kunnen informeren bij jouw uitgeversvereniging of zij plannen hebben om aan te sluiten bij SPUR of vergelijkbare initiatieven.

Als je juridisch advies wilt over contentbescherming, is het goed om te weten dat de SPUR-aanpak zich richt op licentiekaders, niet op rechtszaken. Dat betekent dat je als kleine partij niet meteen een dure procedure hoeft te starten. Een mogelijkheid is om een eenvoudige licentievoorwaarde op te nemen in je algemene voorwaarden of in een aparte ‘AI-gebruiksvoorwaarden’-pagina op je site. Dit document kun je laten opstellen door een jurist die gespecialiseerd is in intellectueel eigendom, en het kan dienen als basis voor toekomstige onderhandelingen.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is: begin met het in kaart brengen van je eigen contentgebruik, implementeer basistechnieken zoals robots.txt, en volg de ontwikkelingen rond SPUR om te zien of er collectieve licentiemodellen beschikbaar komen die ook voor kleinere partijen toegankelijk zijn.

Bron: Emerce