Het antwoord op een ‘gefrituurd brein’ en afhankelijkheid van AI is niet stoppen met AI, maar slimmer gebruik maken van de technologie. Volgens een recente column op MT/Sprout zijn er drie grote risico’s voor ondernemers die AI inzetten: gebruikers worden afhankelijk, produceren middelmatig werk en verliezen het vermogen om kritisch te denken. De oplossing ligt in vijf concrete werkwijzen die je vandaag nog kunt toepassen.

Wat er aan de hand is

In een column op MT/Sprout beschrijft de auteur de keerzijde van AI-gebruik. Waar AI eerder werd geprezen om productiviteitswinst en groei, wijst de auteur nu op drie problemen: afhankelijkheid, middelmatigheid en verlies van kritisch denken. De column biedt geen waarschuwing zonder uitweg, maar presenteert vijf tips om deze problemen te voorkomen. De kern: AI is een krachtig hulpmiddel, maar alleen als je het bewust en kritisch inzet. De auteur vergelijkt AI-chatbots met een ‘woordjesvoorspeller’ zoals Signal of WhatsApp, niet met een betrouwbare professor.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals in het MKB betekent dit dat de manier waarop je AI gebruikt minstens zo belangrijk is als de vraag of je het gebruikt. Blind vertrouwen op AI-output kan leiden tot oppervlakkig werk, minder zelfvertrouwen en een afname van je eigen denkvermogen. Uit onderzoek, aangehaald in de column, blijkt dat blind vertrouwen in AI ten koste gaat van je zelfvertrouwen. Dit raakt direct aan de kwaliteit van je beslissingen, je creativiteit en je concurrentiepositie. De boodschap is niet dat je AI moet mijden, maar dat je het moet inzetten als sparringpartner in plaats van als eindantwoord.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je dagelijks AI gebruikt voor teksten of analyses. Overweeg om regelmatig zonder AI te schrijven of te programmeren. Volgens de column helpt schrijven om je denken te verhelderen en je ideeën te verruimen, een inzicht dat zelfs OpenAI-ceo Sam Altman onderschrijft. Plan één uur per week waarin je offline gaat en zelf een tekst, analyse of plan opstelt. Daarna kun je AI vragen om feedback of alternatieven. Zo blijf je zelf de regie houden over je denkwerk.

Als je AI inzet voor klantcommunicatie of contentcreatie. Begin altijd zonder AI. Denk eerst zelf na over een probleem of idee voordat je een chatbot inschakelt. Een mogelijke aanpak: schrijf een eerste versie van een e-mail, blog of voorstel zelf. Gebruik AI vervolgens om te vragen wat je over het hoofd ziet of waarom je ongelijk zou kunnen hebben. Dit vertraagt je denken, maar maakt je werk beter. Je werkt niet sneller, maar wel slimmer.

Als je een team aanstuurt dat AI gebruikt. Stimuleer kritische controle van AI-output. Leg uit dat AI-chatbots antwoorden met zelfvertrouwen, ook als ze onzin verkopen. Een praktische oefening: vraag teamleden om altijd de bron van een AI-bewering te achterhalen. Zie AI als een stagiair: nuttig, maar niet altijd betrouwbaar. Dit voorkomt dat fouten onopgemerkt blijven en houdt het kritisch denken scherp.

Als je AI gebruikt voor strategische beslissingen. Gebruik AI als sparringpartner, niet als eindantwoord. Vraag de chatbot om tegengas te geven of alternatieven aan te dragen. Stel bijvoorbeeld de vraag: ‘Wat zie ik over het hoofd?’ of ‘Leg me uit waarom ik ongelijk heb.’ Dit dwingt je om je eigen standpunt te verdedigen en scherpt je analyse. Het grootste risico is dat je organisatie blind vaart op AI-adviezen zonder eigen oordeel.

Als je merkt dat je minder zelfvertrouwen krijgt in je eigen kunnen. Dit kan een signaal zijn dat je te veel op AI vertrouwt. De column verwijst naar onderzoek dat blind vertrouwen in AI je zelfvertrouwen aantast. Een mogelijke oplossing: neem elke week een taak waarvan je zeker weet dat je hem zelf kunt, en doe die zonder AI. Dit herstelt het vertrouwen in je eigen vaardigheden en houdt je brein scherp.

Bron: MT/Sprout (https://mtsprout.nl/columnisten-experts/het-antwoord-op-een-gefrituurd-brein-afhankelijkheid-en-middelmatigheid-minder-ai-gebruiken)