AI gebruiken zonder na te denken maakt je werk niet beter, maar middelmatiger. Wie blind vertrouwt op chatbots verliest kritisch denkvermogen en wordt afhankelijk van een systeem dat met zelfvertrouwen onzin kan verkopen. De oplossing is niet minder AI gebruiken, maar slimmer.

Wat er aan de hand is

In een column op MT/Sprout beschrijft een expert de keerzijde van AI-gebruik. Naast productiviteitswinst en groeimogelijkheden signaleert hij drie problemen: gebruikers worden afhankelijk van AI, hun werk wordt middelmatig en ze verleren kritisch denken. Het probleem is volgens de auteur niet onoplosbaar. Hij geeft vijf concrete tips om AI te blijven gebruiken zonder dat het ten koste gaat van je eigen vaardigheden. De kern: AI is een hulpmiddel, geen vervanger van je eigen denkwerk.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals betekent dit dat de manier waarop je AI inzet bepalend is voor de kwaliteit van je werk. Gebruik je AI om taken uit handen te nemen zonder zelf na te denken, dan loop je het risico dat je output oppervlakkig wordt en dat je eigen vaardigheden wegkwijnen. Gebruik je AI als sparringpartner die je laat nadenken over wat je over het hoofd ziet, dan wordt je werk juist beter. Het verschil zit in de volgorde: eerst zelf denken, dan AI inschakelen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je regelmatig AI gebruikt om teksten te schrijven. Je zou kunnen beginnen met zelf een eerste versie te schrijven, hoe kort of rommelig ook. Pas daarna vraag je AI om feedback, alternatieven of om te controleren of je niets over het hoofd ziet. Zo blijf je zelf de regie houden over de inhoud en gebruik je AI als redacteur, niet als schrijver.

Als je AI inzet voor analyses of strategische beslissingen. Een mogelijkheid is om AI altijd te vragen naar de bron van zijn beweringen. Vraag expliciet: waar komt dit cijfer vandaan? Kun je een tegenargument geven? Door AI te dwingen zijn antwoorden te onderbouwen, train je jezelf om kritisch te blijven en voorkom je dat je klakkeloos overneemt wat er staat.

Als je een team aanstuurt dat met AI werkt. Overweeg om een vaste check in te bouwen: elk AI-gegenereerd voorstel moet door minimaal één teamlid worden beoordeeld op feitelijke juistheid en relevantie. Net zoals je een stagiair niet zonder controle laat publiceren, zou je AI-output ook niet zonder menselijke toets moeten gebruiken.

Als je merkt dat je steeds sneller naar AI grijpt. Een optie is om bewust momenten in te plannen waarop je zonder AI werkt. Schrijf een notitie, maak een planning of los een probleem eerst zelf op. Creativiteit ontstaat vaak door moeite en reflectie, niet door de snelste weg te kiezen. Door af en toe offline te gaan, houd je je eigen denkvermogen scherp.

Als je AI als sparringpartner wilt gebruiken. Probeer eens het omgekeerde: lever je eigen werk in bij een chatbot en vraag: wat zie ik over het hoofd? Waar heb ik ongelijk? Door AI te vragen om kritiek in plaats van om een kant-en-klaar antwoord, vertraag je je denken. Je werkt niet sneller, maar je werk wordt beter.

Bron: MT/Sprout (https://mtsprout.nl/columnisten-experts/het-antwoord-op-een-gefrituurd-brein-afhankelijkheid-en-middelmatigheid-minder-ai-gebruiken)