Het antwoord op de vraag of AI altijd leidt tot massa-ontslagen is nee, en IKEA laat zien hoe het anders kan. Het Zweedse meubelbedrijf verving helpdeskmedewerkers niet door AI, maar gaf hen juist leuker werk. Dit model biedt een concrete les voor ondernemers die AI willen inzetten zonder personeel te ontslaan.

Wat er aan de hand is

In Silicon Valley heerst de overtuiging dat AI vooral draait om kosten besparen en efficiëntie, vaak ten koste van banen. Bij Meta bijvoorbeeld moeten medewerkers verplicht hun eigen AI-opvolger trainen, wat wijst op een aanstaande ontslaggolf. IKEA laat een compleet andere aanpak zien. Het bedrijf verving een deel van de helpdesk door een AI-chatbot, maar ontsloeg de getroffen medewerkers niet. In plaats daarvan kregen zij nieuwe, meer creatieve functies, zoals interieuradvies. Dit voorbeeld, beschreven door Bright, toont aan dat AI niet per se banen vernietigt, maar ze kan verrijken als je er bewust mee omgaat.

Wat dit betekent

Voor het MKB is dit een belangrijk signaal. De angst dat AI leidt tot massa-ontslagen is niet onterecht, maar het is geen wet van Meden en Perzen. IKEA bewijst dat AI juist kan dienen als hefboom voor taakverrijking. In plaats van te denken in termen van ‘wie moet er weg’, kun je als ondernemer nadenken over ‘welke taken kan AI overnemen zodat mijn medewerkers zich kunnen richten op werk dat meer voldoening geeft’. Dit is vooral relevant voor sectoren met veel routinematige klantcontacten, zoals retail, logistiek en dienstverlening. Het betekent dat je AI niet hoeft te zien als een bedreiging, maar als een kans om je team te laten groeien in vaardigheden en verantwoordelijkheid.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt met een klantenservice team… Je zou kunnen overwegen om een chatbot in te zetten voor standaardvragen over verzending of retouren. De medewerkers die hierdoor vrijkomen, kun je omscholen tot persoonlijke shoppers of productadviseurs. Een mogelijkheid is om hen te trainen in het geven van stijladvies of het oplossen van complexe klachten, wat het werk uitdagender maakt en de klanttevredenheid verhoogt.

Als je een team aanstuurt in de logistiek… Overweeg om AI in te zetten voor het plannen van routes of het beheren van voorraden. De medewerkers die voorheen deze taken deden, kunnen dan worden ingezet voor kwaliteitscontroles of het optimaliseren van processen. Een optie is om hen te laten experimenteren met data-analyse om verspilling tegen te gaan, wat hun werk meer strategische waarde geeft.

Als je in de zorg werkt met administratieve taken… Je zou AI kunnen gebruiken voor het verwerken van declaraties of het plannen van afspraken. De vrijgekomen tijd kun je inzetten voor directe patiëntenzorg of het ontwikkelen van nieuwe zorgprogramma’s. Een mogelijkheid is om medewerkers te laten specialiseren in bijvoorbeeld preventieve zorg, wat hun werk zinvoller maakt en de kwaliteit van de dienstverlening verbetert.

Als je een klein team hebt in een administratieve functie… Overweeg om AI in te zetten voor het opstellen van rapporten of het beantwoorden van standaard e-mails. De medewerkers kunnen zich dan richten op klantrelaties of het bedenken van nieuwe diensten. Een optie is om hen te betrekken bij strategische beslissingen, wat hun betrokkenheid vergroot en het bedrijf wendbaarder maakt.

Bron: Bright