Het antwoord is dat AI niet per se leidt tot massa-ontslagen, mits je als ondernemer bewust kiest voor herplaatsing van personeel in plaats van ontslag. IKEA laat zien dat je met een strategische aanpak AI kunt inzetten om werk te verrijken, niet alleen te vervangen.

Wat er aan de hand is

In Silicon Valley, bij bedrijven als Meta, lijkt AI vooral een reden voor ontslaggolven. Medewerkers moeten er soms zelfs hun eigen AI-opvolger trainen. IKEA laat een radicaal ander voorbeeld zien. Toen het bedrijf een AI-chatbot introduceerde voor de helpdesk, verdwenen de banen van de medewerkers niet. In plaats daarvan kregen ze een nieuwe functie: interieuradviseur. Ze gingen van het beantwoorden van standaardvragen naar het helpen van klanten met het inrichten van hun huis. Dit is geen klein experiment; het gaat om duizenden medewerkers wereldwijd. Het nieuws, zoals beschreven door Bright, laat zien dat de uitkomst van AI niet vaststaat. Het hangt af van de keuzes die een bedrijf maakt.

Wat dit betekent

Voor het MKB is dit een belangrijk signaal. De angst dat AI automatisch banen kost, is niet het hele verhaal. IKEA bewijst dat AI juist een kans kan zijn om werk aantrekkelijker te maken. Voor ondernemers betekent dit dat je niet hoeft te kiezen tussen efficiëntie en je personeel. Je kunt AI inzetten voor routinematige taken, zoals het afhandelen van eenvoudige klantvragen, terwijl je medewerkers vrijmaakt voor werk dat meer voldoening geeft en meer waarde toevoegt. Dit verandert de rekensom: de kostenbesparing van AI hoeft niet te komen uit ontslag, maar uit het verhogen van de productiviteit en kwaliteit van je team. Vooral in sectoren met veel herhalend werk, zoals klantenservice, administratie of logistiek, is dit model toepasbaar.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt met een klantenservice team van een paar mensen. Je zou kunnen kijken naar een AI-chatbot die de eerste laag van vragen afhandelt, zoals bestelstatus, openingstijden of retouren. De medewerkers die nu deze standaardvragen beantwoorden, kun je omvormen tot persoonlijke shoppers of klantadviseurs die helpen met maatwerk en complexe vragen. Overweeg om een pilot te starten met één of twee medewerkers, zodat je kunt leren wat werkt zonder grote risico’s.

Als je een team aanstuurt in de administratie of boekhouding. Een mogelijkheid is om AI in te zetten voor het verwerken van facturen, het sorteren van bonnetjes of het genereren van standaardrapporten. De medewerkers die dit werk deden, kun je inzetten voor financiële analyse, klantcontact of het optimaliseren van processen. Je zou kunnen beginnen met het automatiseren van één specifieke, tijdrovende taak en de vrijgekomen tijd gebruiken voor een project dat normaal bleef liggen.

Als je in de logistiek of voorraadbeheer werkt. Overweeg om AI te gebruiken voor het voorspellen van voorraadbehoefte of het optimaliseren van routeplanning. De medewerkers die voorheen handmatig voorraad telden of routes uitzetten, kun je herplaatsen naar kwaliteitscontrole, klantrelatiebeheer of het verbeteren van de inrichting van je magazijn. Een optie is om een gesprek met je team te openen over welke taken zij als het minst leuk ervaren en te kijken of AI die kan overnemen.

Als je een klein team hebt en bang bent dat AI banen overbodig maakt. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie. Het belangrijkste is om niet te denken in termen van ‘AI versus mens’, maar in ‘AI en mens samen’. Je zou kunnen beginnen met een brainstormsessie met je team over welke taken zij graag zouden willen laten automatiseren, zodat zij zich kunnen richten op werk dat meer voldoening geeft.

Bron: Bright