Het antwoord

ISO 42001, de internationale norm voor verantwoord AI-gebruik, wordt op termijn een harde eis in aanbestedingen en klantcontracten. Als MKB-ondernemer kun je je nu al voorbereiden met eenvoudige stappen, zonder een volledig certificeringstraject in te gaan. Denk aan het in kaart brengen van je AI-toepassingen en het vastleggen van basisafspraken.

Wat er aan de hand is

ISO 42001 is een nieuwe internationale norm die organisaties helpt om AI op een verantwoorde, transparante en controleerbare manier in te zetten. Grote partijen als KPMG en CM.com haalden het keurmerk al. Wereldwijd hebben ongeveer driehonderd organisaties de norm ingevoerd, meldt Computable. De ontwikkeling volgt hetzelfde patroon als ISO 27001 voor informatiebeveiliging: eerst een strategische keuze voor early adopters, later een vanzelfsprekende eis in tenders en contracten. Vier organisaties – Milgro, Ictivity, Ilionx en Thinkwise – lichten in het artikel toe waarom zij nu al actie ondernemen. Zij zien certificering niet als kostenpost, maar als strategische investering.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers betekent dit dat de vraag naar AI-verantwoording niet alleen van de overheid komt, maar ook van klanten en samenwerkingspartners. Mariët Scholten, CFO bij Thinkwise, trekt een parallel met cybersecurity: vragen daarover zijn nu leidend in klantgesprekken, en AI volgt dezelfde route van bewustwording naar verwachting naar eis. Gijs Derks, directeur van Milgro, verwacht dat AI-specifieke eisen snel hun weg vinden naar tenders en contracten. Michael Schmitt van Ictivity wijst op sectoren waar de druk het snelst toeneemt: zorg, lokale overheid en woningcorporaties. Wie dan al gecertificeerd is, staat sterker in aanbestedingen en in de dagelijkse klantrelatie. Voor het MKB is het risico dat je achterop raakt als je wacht tot de norm breed wordt geëist.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team hebt en AI gebruikt voor klantcontact of interne processen, begin dan met een eenvoudige inventarisatie. Maak een lijst van alle AI-toepassingen die je gebruikt, van chatbots tot data-analyse. Noteer per toepassing welke data erin gaat, wat de output is en of er menselijke controle plaatsvindt. Dit is de basis voor elk volgend certificeringstraject en kost je hooguit een paar uur.

Als je werkt met gevoelige klantdata, bijvoorbeeld in de zorg of bij de overheid, overweeg dan om nu al een beknopt AI-beleid op te stellen. Leg vast welke principes je hanteert: transparantie, privacy, non-discriminatie. Je kunt dit document laten aansluiten op bestaande AVG-afspraken. Zo laat je aan klanten zien dat je serieus met AI-verantwoording omgaat, nog voordat certificering verplicht is.

Als je AI inzet in producten of diensten die je aan andere bedrijven levert, is het verstandig om in contracten en offertes alvast een paragraaf op te nemen over AI-verantwoording. Beschrijf kort welke maatregelen je neemt om risico’s te beheersen. Dit schept vertrouwen en voorkomt dat je straks moet haasten wanneer een klant om een ISO 42001-certificaat vraagt.

Als je een webshop runt en AI gebruikt voor aanbevelingen of prijsoptimalisatie, kun je nu al controleren of je algoritmes eerlijke en uitlegbare resultaten geven. Documenteer hoe je beslissingen tot stand komen. Dit helpt niet alleen bij certificering, maar ook bij eventuele klachten of vragen van klanten.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de rode draad is: begin klein, leg vast wat je doet, en wacht niet tot de norm een verrassing wordt.

Bron: Computable