De manier waarop cybercriminelen opereren is fundamenteel veranderd. Russischsprekende netwerken vestigen zich fysiek in Europa en functioneren niet langer als losse hackers, maar als volwassen ondernemingen met gespecialiseerde rollen, eigen hr-processen en schaalbare bedrijfsmodellen. Voor Nederlandse ondernemers betekent dit dat de dreiging professioneler, lokaler en moeilijker te herkennen is dan ooit.

Wat er aan de hand is

Tijdens Cybersec Europe 2026 waarschuwde cybersecurityonderzoeker Vladimir Kropotov van TrendAI voor een fundamentele verschuiving in de cybercriminele wereld. Russischsprekende netwerken zijn niet alleen actiever in Europa, maar brengen ook hun volledige logistieke structuur mee. Volgens Kropotov functioneren mature groepen zoals corporates, terwijl nieuwere spelers als startups opereren. Het ecosysteem omvat gespecialiseerde marktplaatsen, social engineering, geldtransport, malwareontwikkeling en zelfs eigen jobboards.

De oorlog tussen Rusland en Oekraïne heeft geleid tot een fysieke verplaatsing van cybercriminelen naar Europa. Hierdoor worden criminele processen die vroeger voornamelijk in Russischtalige regio’s actief waren, nu lokaal georganiseerd binnen Europese landen. Dat vertaalt zich in frauduleuze callcenters, logistieke operaties, geldezels en het misbruik van legitieme bedrijven of werknemers. Ook identiteitsfraude neemt sterk toe: Europese burgers worden gebruikt voor het openen van bankrekeningen of accountovernames zonder dat ze zich daarvan bewust zijn.

Daarnaast versnelt kunstmatige intelligentie deze evolutie aanzienlijk. Volgens Kropotov elimineert AI wat vroeger de grootste beperking was voor cybercriminelen: taal- en cultuurbarrières.

Wat dit betekent

Voor Nederlandse ondernemers is de impact concreet en direct. Waar cyberaanvallen vroeger vaak generiek waren en vanuit het buitenland kwamen, zijn ze nu lokaal georganiseerd en gericht. Dat betekent dat phishingberichten beter in het Nederlands zijn geschreven, dat frauduleuze telefoontjes vanuit een Europees nummer komen en dat criminele netwerken gebruikmaken van lokale infrastructuur.

De professionalisering van cybercriminaliteit raakt alle sectoren, maar vooral bedrijven met klantcontact, financiële transacties of toegang tot gevoelige data lopen risico. Denk aan mkb-bedrijven in de logistiek, dienstverlening, retail en zorg. Omdat criminele organisaties nu beschikken over gespecialiseerde teams voor social engineering, is de kans groter dat medewerkers worden benaderd op een manier die overtuigend en geloofwaardig overkomt.

Daarnaast neemt het risico op identiteitsfraude toe. Als een crimineel via een nietsvermoedende Europese burger een bankrekening opent, kan dat leiden tot fraude waarbij jouw bedrijf onbedoeld betrokken raakt. Bijvoorbeeld doordat een factuur naar een frauduleuze rekening wordt gestuurd.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt of online betalingen verwerkt, is het risico op fraude via geldezels toegenomen. Overweeg om extra verificatiestappen in te bouwen bij grote bestellingen of nieuwe klanten. Je zou kunnen controleren of het afleveradres overeenkomt met het factuuradres, of een extra stap toevoegen bij betalingen boven een bepaald bedrag. Een mogelijkheid is om een tool te gebruiken die verdachte transactiepatronen herkent, zoals meerdere bestellingen op hetzelfde adres met verschillende betaalmethoden.

Als je een team aanstuurt, is het belangrijk om medewerkers bewust te maken van de nieuwe, professionelere vorm van social engineering. Omdat criminele netwerken nu beschikken over gespecialiseerde teams die zich richten op het benaderen van medewerkers, is een standaard phishingtraining niet meer voldoende. Overweeg om specifiek te trainen op scenario’s waarin iemand zich voordoet als een leverancier, collega of klant met een dringend verzoek. Een optie is om een intern protocol in te stellen waarbij financiële verzoeken altijd via een tweede kanaal worden bevestigd.

Als je in de logistiek of dienstverlening werkt, loop je risico dat criminele netwerken gebruikmaken van jouw bedrijfsprocessen. Denk aan het misbruiken van een bezorgdienst voor het transport van gestolen goederen, of het inhuren van een schoonmaakbedrijf dat in werkelijkheid een dekmantel is. Je zou kunnen overwegen om bij nieuwe zakelijke relaties een eenvoudige due diligence uit te voeren: controleer het KvK-nummer, vraag naar referenties en wees alert op bedrijven die net zijn opgericht of geen fysiek adres hebben.

Als je met persoonsgegevens werkt, bijvoorbeeld in de zorg of administratie, is het risico op identiteitsfraude via jouw systemen reëel. Omdat criminelen Europese burgers gebruiken voor het openen van rekeningen, kan een medewerker onbedoeld een frauduleuze identiteit valideren. Overweeg om een extra controlelaag in te bouwen bij het wijzigen van adres- of betaalgegevens van klanten. Een mogelijkheid is om een meldplicht in te stellen voor medewerkers wanneer een klant verdacht vaak gegevens wijzigt.

Bron: Computable(https://www.computable.nl/2026/05/22/russischsprekende-cybernetwerken-vestigen-zich-in-europa/)