Het antwoord is simpel: AI werkt pas echt voor jou als je het niet als startpunt gebruikt, maar als tussenstap. De volgorde is mens – AI – mens. Eerst zelf nadenken over richting en context, dan AI inzetten voor analyse of uitwerking, en daarna opnieuw als mens beoordelen, aanscherpen en eigen waarde toevoegen. Wie die eerste stap overslaat, levert werk in dat op steeds meer ander werk lijkt.

Wat er aan de hand is

Gedragspsycholoog en AI-expert Sanne Cornelissen waarschuwt in de podcast De Werkprofessor voor een groeiend probleem: veel mensen stoppen een vraag in een chatbot, accepteren het antwoord en plakken hun naam eronder. Ze noemt dit de ‘diepvriespizza-aanpak’: snel, makkelijk en herkenbaar generiek. Onderzoek laat zien dat mensen die direct een chatbot raadplegen minder hersenactiviteit vertonen dan mensen die eerst zelf nadenken. Het risico is niet de technologie zelf, maar cognitieve luiheid en het verlies van onderscheidend vermogen. Je publiek ontwikkelt volgens Cornelissen inmiddels een steeds scherpere bullshit detector voor AI-gegenereerde content.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals in het MKB betekent dit dat de inzet van AI niet automatisch leidt tot betere resultaten. Sterker nog, als je AI gebruikt als vervanging van je eigen denkwerk, wordt je output juist minder onderscheidend. In een markt waar steeds meer bedrijven AI inzetten, wordt originaliteit een schaars goed. De waarde van AI zit niet in snelheid alleen, maar in de combinatie van menselijke expertise en technische ondersteuning. Cornelissen benadrukt dat organisaties niet alleen moeten sturen op snelheid en output, maar ook ruimte moeten creëren voor reflectie en samenwerking. De spanning tussen generaties kan daarbij helpen: jongeren adopteren technologie snel, ervaren medewerkers zetten haar strategisch in. De combinatie is sterker dan elk van beide apart.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een adviesrapport of offerte schrijft, begin dan niet met ChatGPT. Noteer eerst zelf de hoofdlijnen, je eigen inzichten en de context van de klant. Gebruik AI pas daarna om je argumenten te checken op consistentie of om alternatieve formuleringen te genereren. Beoordeel vervolgens kritisch wat eruit komt en voeg je eigen expertise toe. Een mogelijke aanpak is om een half uur te reserveren voor eigen denkwerk voordat je een AI-tool opent.

Als je een team aanstuurt, overweeg om niet alleen te sturen op productiviteit, maar ook op kwaliteit van het denkwerk. Je zou kunnen afspreken dat teamleden eerst een eigen schets maken voordat ze AI inzetten. Een optie is om in teamoverleggen expliciet tijd in te plannen voor reflectie: wat hebben we zelf bedacht en wat heeft AI aangeleverd? De combinatie van jonge en ervaren medewerkers kun je benutten door hen samen te laten werken aan een opdracht, waarbij de een de technologie snel inzet en de ander de strategische beoordeling doet.

Als je content maakt voor social media of je website, wees je bewust van de bullshit detector van je publiek. Een mogelijkheid is om AI alleen te gebruiken voor ruwe ideeën of eerste versies, maar de uiteindelijke tekst zelf te schrijven of grondig te herzien. Je zou kunnen experimenteren met een regel: geen AI-output publiceren zonder dat je er minimaal twee eigen zinnen aan hebt toegevoegd die alleen jij kunt schrijven. Dat maakt het verschil tussen een generieke diepvriespizza en een signature dish.

Als je een training of workshop voorbereidt, pas dan de mens-AI-mens-volgorde toe. Laat deelnemers eerst zelf nadenken over een vraagstuk, dan AI raadplegen voor verdieping, en daarna in groepjes elkaars resultaten beoordelen en aanscherpen. Dit versterkt niet alleen de kwaliteit van de uitkomsten, maar ook het kritisch denkvermogen van je team.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/werk-leven/podcast-de-werkprofessor/veel-mensen-gebruiken-ai-als-een-diepvriespizza)