Het antwoord

AI vervangt niet massaal banen, maar tast wel de eerste trede van de carrièreladder aan. Voor ondernemers betekent dit dat je niet langer kunt rekenen op standaard startersfuncties om jonge medewerkers op te leiden. Wie nu investeert in AI-proof leerwerktrajecten, zorgt dat junior medewerkers wél waardevolle ervaring opdoen – en dat jouw bedrijf een aantrekkelijke werkgever blijft.

Wat er aan de hand is

Uit een werkdocument van het Stanford Digital Economy Lab uit november 2025 blijkt dat werknemers tussen 22 en 25 jaar in beroepen met veel AI-blootstelling een relatieve daling van 16 procent in werkgelegenheid zagen, nadat generatieve AI opkwam. Meer ervaren werknemers in dezelfde beroepen hadden geen last van die daling. Een rapport van Anthropic uit maart 2026 wijst in dezelfde richting. Het gaat specifiek om startersfuncties waarin AI veel wordt gebruikt, zoals softwareontwikkelaar, klantenservicemedewerker, computerprogrammeur en informatiesysteembeheerder. Daarnaast steeg de werkloosheid onder recent afgestudeerden in het vierde kwartaal van 2025 naar 5,6 procent, volgens de Federal Reserve Bank van New York. Het aantal afgestudeerden dat werkt in banen die geen hbo- of wo-niveau vereisen, nam ook toe. De kern is dat bedrijven AI inzetten om de routinetaken over te nemen die normaal gesproken de eerste leerervaring van een starter vormen.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB-ondernemer heeft dit directe gevolgen. Als je startersfuncties hebt waarin AI een groot deel van het werk kan doen – denk aan data-invoer, eenvoudige klantvragen, basisprogrammeerwerk of rapportage – dan wordt het steeds lastiger om jonge medewerkers aan te trekken en te behouden. Zij krijgen immers niet meer de kans om de basis onder de knie te krijgen. Tegelijkertijd is de arbeidsmarkt voor starters aan het verslechteren: meer afgestudeerden concurreren om minder functies die écht opleiden. Dat betekent dat jij als werkgever een kans hebt om je te onderscheiden. Door bewust te investeren in leerwerktrajecten waarin AI wordt ingezet als hulpmiddel in plaats van vervanger, kun je talent aantrekken dat elders geen groeimogelijkheden ziet.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team hebt en zelf de opleiding verzorgt. Je zou kunnen beginnen met het in kaart brengen van alle taken die een starter normaal gesproken leert in het eerste jaar. Splits die op in taken die AI kan ondersteunen en taken die menselijk inzicht vereisen. Een mogelijkheid is om een ‘AI-buddy’ te introduceren: een junior medewerker werkt samen met een AI-tool om routinetaken sneller af te handelen, maar krijgt daarnaast wekelijks een uur begeleiding van een senior collega om de achterliggende principes te begrijpen. Overweeg om die begeleiding vast in te plannen, zodat het niet sneuvelt in de waan van de dag.

Als je een groeiend bedrijf bent en vaker starters in dienst neemt. Een optie is om een gestructureerd leerwerktraject van zes maanden op te zetten, waarin de starter in blokken van twee maanden kennismaakt met verschillende afdelingen. In elk blok staat één kerntaak centraal die deels door AI wordt uitgevoerd. De starter leert niet alleen de taak uitvoeren, maar ook hoe hij de AI-resultaten controleert, interpreteert en verbetert. Je zou kunnen overwegen om dit traject te laten certificeren door een brancheorganisatie of een regionaal opleidingsfonds, zodat het ook aantrekkelijk is voor kandidaten die verder willen groeien.

Als je in een sector werkt waar AI al standaard is, zoals softwareontwikkeling of klantenservice. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie. Een mogelijkheid is om een ‘junior-plus’ functie te creëren: een startersrol waarin de medewerker niet alleen de AI-tools bedient, maar ook verantwoordelijk is voor het documenteren van fouten en verbeterpunten. Zo wordt de starter een waardevolle schakel tussen de AI en de senior medewerkers, in plaats van een overbodige schakel. Overweeg om deze functie te combineren met een maandelijks feedbackmoment waarin de starter zijn of haar observaties presenteert aan het team.

Als je een familiebedrijf runt en de volgende generatie wilt opleiden. Je zou kunnen starten met een ‘AI-leerplek’: een vaste werkplek waar een junior medewerker samen met een AI-tool werkt aan echte projecten, maar met een mentor die wekelijks tijd vrijmaakt voor uitleg en reflectie. Een optie is om de starter na drie maanden een eigen klein project te geven, waarbij hij of zij zelf bepaalt welke taken door AI worden gedaan en welke handmatig. Zo leer je niet alleen de techniek, maar ook het nemen van verantwoordelijkheid.

Bron: MIT Technology Review (https://www.technologyreview.com/2026/05/26/1137865/its-time-to-address-the-looming-crisis-in-entry-level-work/)