Het verdwijnen van instapfuncties door AI is geen toekomstmuziek meer, maar een meetbaar fenomeen dat nu al impact heeft op de arbeidsmarkt. Voor MKB-ondernemers betekent dit dat de traditionele manier van nieuw personeel werven en opleiden onder druk komt te staan, maar ook dat er kansen liggen om op een andere manier talent aan je bedrijf te binden.

Wat er aan de hand is

Uit een working paper van het Stanford Digital Economy Lab, gepubliceerd in november 2025, blijkt dat werknemers tussen 22 en 25 jaar in beroepen die sterk worden blootgesteld aan AI een relatieve daling van 16 procent in werkgelegenheid hebben ervaren. Dit effect is specifiek voor jonge instromers: meer ervaren werknemers in dezelfde beroepen zagen geen vergelijkbare daling. Het gaat om functies als softwareontwikkelaar, klantenservicemedewerker, computerprogrammeur en informatiesysteembeheerder. Een rapport van Anthropic uit maart 2026 wijst in dezelfde richting. De daling doet zich niet voor bij instapfuncties met een lage AI-blootstelling. Het patroon is duidelijk: bedrijven zetten AI in om de routinematige taken over te nemen waarmee jonge werknemers traditioneel hun eerste werkervaring opdeden.

Wat dit betekent

Voor het MKB heeft deze ontwikkeling twee gezichten. Aan de ene kant wordt de vijver met jonge, instroombare talenten kleiner in de beroepen waar AI veel wordt gebruikt. De Stanford-data laten zien dat het niet om een tijdelijk dipje gaat, maar om een structurele verschuiving. Aan de andere kant opent dit de deur voor alternatieve instroomroutes. Waar grote bedrijven misschien nog kunnen leunen op hun bestaande pool van ervaren medewerkers, zijn MKB-ondernemers vaak afhankelijk van het opleiden van jonge instromers. Als die route droogvalt, moeten zij nadenken over andere manieren om aan personeel te komen. De underemployment rate voor recent afgestudeerden steeg in het vierde kwartaal van 2025 naar 5,6 procent, volgens de Federal Reserve Bank of New York. Dat betekent dat meer afgestudeerden werk doen waarvoor geen diploma nodig is, wat de druk op de arbeidsmarkt verder opvoert.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team runt in de IT of klantenservice, kun je overwegen om een gestructureerd traineeship op te zetten. In plaats van te zoeken naar kandidaten die direct inzetbaar zijn, kun je jonge instromers aannemen voor een leertraject van zes tot twaalf maanden. Je zou daarbij kunnen samenwerken met een regionaal ROC of een zij-instroomprogramma van het UWV. Het voordeel is dat je zelf bepaalt welke vaardigheden je aanleert, in plaats van te vertrouwen op een opleiding die mogelijk niet aansluit bij jouw AI-gereedschap.

Als je een webshop of administratief bedrijf runt, kun je kijken naar functies die je nu nog door een junior laat doen, maar die je met AI kunt ondersteunen in plaats van vervangen. Een mogelijkheid is om de junior niet de standaard taken te laten doen, maar hem of haar te laten leren hoe AI die taken efficiënter maakt. Zo bouw je een medewerker op die zowel de inhoud als de AI-toepassing beheerst, in plaats van iemand die alleen de uitvoerende kant kent.

Als je actief bent in een sector met een tekort aan vakmensen, zoals logistiek of productie, kun je zij-instroomprogramma’s overwegen voor mensen die al werkervaring hebben in een ander vakgebied. De Stanford-data laten zien dat ervaren werknemers in AI-gevoelige beroepen geen last hebben van de daling. Dat betekent dat je bijvoorbeeld een ervaren programmeur kunt omscholen naar een functie waarin AI een hulpmiddel is, in plaats van een bedreiging. Overweeg om een deel van je wervingsbudget te besteden aan omscholing in plaats van alleen aan werving.

Als je een groeiend bedrijf hebt en structureel behoefte aan instroom, kun je een samenwerking aangaan met een onderwijsinstelling om een werk-leertraject op maat te ontwikkelen. Je zou kunnen afspreken dat studenten een dag per week bij jou werken aan echte projecten, onder begeleiding van een ervaren medewerker. Zo creëer je een pijplijn van talent dat al bekend is met jouw werkwijze en AI-tools, zonder dat je afhankelijk bent van de krappe arbeidsmarkt voor starters.

Bron: Technology Review (https://www.technologyreview.com/2026/05/26/1137865/its-time-to-address-the-looming-crisis-in-entry-level-work/)