Het antwoord

AI vervangt niet massaal banen, maar tast wel de eerste tree van de carrièreladder aan. Vooral instapfuncties waarin generatieve AI veel wordt gebruikt, zoals softwareontwikkeling en klantenservice, verdwijnen of veranderen zo snel dat jongeren er geen ervaring meer kunnen opdoen. Voor MKB-ondernemers betekent dit dat de traditionele manier van werven en inwerken niet langer werkt. Wie nu investeert in eigen leerprogramma’s of hybride stages, kan een voorsprong opbouwen in de strijd om talent.

Wat er aan de hand is

Uit onderzoek van het Stanford Digital Economy Lab blijkt dat werknemers tussen 22 en 25 jaar in beroepen met veel AI-blootstelling een relatieve daling van 16 procent in werkgelegenheid zagen na de opkomst van generatieve AI. Een rapport van Anthropic uit maart 2026 wijst in dezelfde richting. Opvallend: ervaren werknemers in dezelfde beroepen zagen geen vergelijkbare daling. Ook instapfuncties met weinig AI-blootstelling blijven stabiel. Het probleem zit specifiek in banen zoals softwareontwikkelaar, klantenservicemedewerker, computerprogrammeur en informatiesysteembeheerder. Bedrijven lijken AI in te zetten om de routinetaken over te nemen waarmee starters normaal gesproken hun eerste werkervaring opdoen. De bredere arbeidsmarkt voor afgestudeerden staat ook onder druk: de Federal Reserve Bank of New York meldde dat de werkloosheid onder recent afgestudeerden in het vierde kwartaal van 2025 steeg naar 5,6 procent, terwijl het aantal afgestudeerden dat werk onder hun niveau accepteerde toenam.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers heeft deze verschuiving directe gevolgen. De pool van jonge, instapklare medewerkers wordt kleiner, omdat de traditionele instroom via juniorfuncties opdroogt. Tegelijkertijd neemt de concurrentie om ervaren personeel toe, omdat bedrijven die wél investeren in starters een groter aanbod krijgen. De kosten voor werving en inhuur kunnen stijgen als je alleen op ervaren krachten jaagt. Daarnaast loop je het risico dat je organisatie achterblijft in AI-vaardigheden, omdat je geen jonge medewerkers binnenhaalt die van nature met nieuwe technologieën zijn opgegroeid. De boodschap uit het onderzoek is helder: wie nu niets verandert aan zijn instroombeleid, krijgt binnen een paar jaar een tekort aan instroom van nieuw talent.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein team runt en geen aparte HR-afdeling hebt, overweeg dan om een gestructureerd leerprogramma op te zetten voor stagiairs of zij-instromers. Je zou bijvoorbeeld een paar uur per week kunnen vrijmaken voor een senior medewerker om een starter te begeleiden in AI-tools die jullie zelf gebruiken. Een mogelijkheid is om een ‘junior AI-assistent’ aan te nemen die onder begeleiding leert hoe jullie processen werken, in plaats van een ervaren kracht die direct productief moet zijn. Dit vraagt om een investering in tijd, maar kan op termijn een stabiele aanwas van loyale medewerkers opleveren.

Als je een webshop runt en klantenservice deels door AI laat afhandelen, kun je overwegen om de overgebleven menselijke klantenservice te combineren met een leerplek. Een starter zou bijvoorbeeld eerst de AI-systemen leren beheren en daarna doorgroeien naar complexere klantvragen. Een optie is om een hybride stage te creëren waarin iemand drie dagen per week meewerkt en twee dagen per week een AI-gerelateerde cursus volgt. Zo bouw je een medewerker op die zowel de technologie als de klantrelatie begrijpt.

Als je in de zakelijke dienstverlening werkt, zoals administratie of boekhouding, kun je een juniorfunctie herontwerpen. In plaats van iemand alleen repetitieve taken te laten doen, geef je een starter direct toegang tot AI-tools en laat je hem of haar onder supervisie de output controleren en verbeteren. Een mogelijkheid is om een ‘AI-auditor’ in opleiding aan te stellen die leert waar de technologie fouten maakt en hoe je die corrigeert. Dit maakt de functie uitdagender en leerzamer dan traditionele instapwerkzaamheden.

Als je een team aanstuurt in de IT of softwareontwikkeling, kun je een juniorprogramma opzetten waarin nieuwe medewerkers niet meteen code schrijven, maar eerst leren hoe AI-assistenten worden ingezet in het ontwikkelproces. Je zou kunnen starten met een paar vaste ’leerprojecten’ die geen productierisico lopen, zoals het schrijven van tests of documentatie met AI-ondersteuning. Overweeg om samen te werken met een lokale hogeschool of een online platform om een gestructureerd traject aan te bieden dat leidt tot een certificering.

Bron: MIT Technology Review (https://www.technologyreview.com/2026/05/26/1137865/its-time-to-address-the-looming-crisis-in-entry-level-work/)