Nederland wil samen met zeven andere EU-landen de regels voor staatssteun versoepelen, zodat startups en scaleups langer en breder ondersteund kunnen worden. Dit kan directe gevolgen hebben voor de concurrentiepositie van het Nederlandse MKB, zowel positief als negatief.

Wat er aan de hand is

Nederland, Duitsland en zes andere landen hebben donderdag tijdens een vergadering van EU-ministers van Economische Zaken in Brussel gepleit voor versoepeling van de EU-regels voor staatssteun. De huidige regelgeving biedt volgens hen te weinig ruimte om startups goed te ondersteunen. Minister van Economische Zaken Heleen Herbert zei tegen De Telegraaf: “We lopen qua technologische ontwikkelingen nu al te veel achter op bijvoorbeeld de VS. Regels die eerder schaden dan helpen om in Europa competitief en innovatief te zijn, beschouw ik als een sta-in-de-weg.” De landen willen dat deeptech scaleups langer gebruik kunnen maken van een uitzondering op het verbod op staatssteun. Ook startups die werken aan het oplossen van milieuproblemen zouden onder die uitzondering moeten vallen.

Wat dit betekent

Voor het Nederlandse MKB betekent een versoepeling van staatssteunregels dat er meer overheidsgeld beschikbaar kan komen voor innovatieve bedrijven, met name in de deeptech- en milieusector. Dat klinkt positief, maar het roept ook vragen op over eerlijke concurrentie. Als de overheid bepaalde startups met miljoenen steunt, kunnen kleinere, niet-gesteunde bedrijven in dezelfde sector het moeilijker krijgen. Denk aan een MKB-bedrijf dat zelf een duurzame technologie ontwikkelt zonder subsidie, terwijl een concurrent met staatssteun lagere prijzen kan rekenen. Aan de andere kant: als Nederland achterblijft op technologisch gebied, zoals de minister stelt, dan kan gerichte steun ook nieuwe kansen creëren voor toeleveranciers en samenwerkingspartners in het MKB. Het hangt sterk af van hoe de regels precies worden vormgegeven en of het MKB ook toegang krijgt tot die steun, of dat die vooral naar grote startups gaat.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een innovatief MKB-bedrijf runt in de deeptech of milieusector, dan is dit een kans om je voor te bereiden op mogelijke subsidieaanvragen. Je zou kunnen onderzoeken of jouw technologie onder de voorgestelde uitzondering valt. Overweeg om contact op te nemen met je branchevereniging of de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland om te peilen hoe de plannen zich ontwikkelen. Een optie is om nu al een dossier op te bouwen met de maatschappelijke of milieuwinst van jouw product, zodat je snel kunt schakelen zodra de regels veranderen.

Als je een MKB-bedrijf hebt dat concurreert met startups in dezelfde markt, dan is het verstandig om de ontwikkelingen rond staatssteun te volgen. Je zou kunnen overwegen om je eigen innovatiekracht te benadrukken in gesprekken met de overheid of brancheorganisaties. Een mogelijkheid is om samen met andere niet-gesteunde bedrijven een gezamenlijke lobby te starten voor gelijke spelregels. Overweeg ook om te kijken of er andere vormen van ondersteuning zijn, zoals innovatievouchers of fiscale regelingen, die voor jouw bedrijf wél toegankelijk zijn.

Als je een MKB-ondernemer bent die samenwerkt met of levert aan grotere techbedrijven, dan kunnen versoepelde staatssteunregels indirect voordelen bieden. Als jouw klanten of partners meer overheidssteun krijgen, kunnen zij meer investeren in nieuwe projecten, waar jij weer van profiteert. Je zou kunnen inventariseren of jouw huidige of potentiële opdrachtgevers in aanmerking komen voor de voorgestelde uitzondering. Een optie is om proactief met hen in gesprek te gaan over gezamenlijke innovatietrajecten die mogelijk door staatssteun worden ondersteund.

Als je een MKB-bedrijf leidt dat actief is in een sector die niet direct onder de voorgestelde uitzondering valt, dan is het goed om te beseffen dat de plannen nog in een vroeg stadium zijn. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie. Je zou kunnen overwegen om je aan te sluiten bij bredere innovatieprogramma’s van de EU of de nationale overheid, zoals Horizon Europe of de Nationale Groeifonds-projecten, die ook voor het MKB toegankelijk zijn.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/nieuws/staatssteun-eu-startups)