Het succes van AI in jouw bedrijf hangt voor zeventig procent af van mensen en hun gedrag, niet van de technologie of data. Uit onderzoek van change- en consultancybureau samhoud blijkt dat meer dan tachtig procent van de leiders nog niet weet hoe ze AI moeten implementeren, terwijl hetzelfde percentage AI wel wil omarmen. De grootste uitdaging is niet de aanschaf van tools, maar het leiden van de verandering.

Wat er aan de hand is

Consultancybureau samhoud, met ceo Ingrid Smolders en managing partner Roosmaryn Spliet, stelt op basis van eigen onderzoek dat leiderschap cruciaal is voor AI-adoptie. De grote vragen bij directeuren gaan over waar te starten, hoe samenwerking tussen mens en AI te organiseren, en welke skills nodig zijn. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat één op de drie medewerkers uit angst de uitrol van AI-tools saboteert. Bij Gen Z loopt dat op naar 44 procent. De traditionele organisatiepiramide verandert snel, wat nieuwe vragen oproept over zingeving en ontwikkeling van medewerkers.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB-directeur betekent dit dat je niet kunt volstaan met het aanschaffen van een AI-tool en hopen dat het werkt. De technologie staat klaar, maar jouw mensen bepalen of het slaagt. De angst onder medewerkers is reëel: een derde saboteert de uitrol bewust of onbewust. Dat kost niet alleen geld, maar ook vertrouwen. Vooral jonge medewerkers voelen zich bedreigd in hun groeipad. Een voorbeeld uit de praktijk: een bedrijf dacht dat junioren niet langer mee hoefden naar klantgesprekken omdat AI dat werk overnam. Dat bleek een fout. Die gesprekken bleken essentieel voor hun ontwikkeling. Het menselijke leerproces blijft cruciaal, ook als AI taken overneemt.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team aanstuurt dat nog niet met AI werkt. Begin niet met het uitrollen van een tool, maar met een gesprek over waarde. Vraag je team: wat levert AI ons op voor de klant, voor onszelf en voor de maatschappij? Door vanuit waarde te denken, in plaats van vanuit efficiëntie, geef je richting aan de implementatie. Je zou kunnen starten met een klein experiment, bijvoorbeeld een AI-assistent voor klantvragen, en samen evalueren wat het oplevert.

Als je merkt dat medewerkers weerstand tonen tegen AI. Weerstand is vaak angst voor verlies van relevantie. Overweeg om een veilige omgeving te creëren waarin medewerkers kunnen experimenteren zonder dat er meteen prestaties aan worden gekoppeld. Een mogelijkheid is om een ‘AI-uurtje’ per week in te plannen waarin het team samen tools uitprobeert en ervaringen deelt. Zo verlaag je de drempel en bouw je vertrouwen op.

Als je jonge medewerkers hebt die zich bedreigd voelen door AI. Laat hen niet wegvallen uit processen die AI overneemt. Het voorbeeld uit het artikel laat zien dat juist de menselijke interactie bij klantgesprekken onmisbaar is voor hun ontwikkeling. Overweeg om junioren bewust te betrekken bij taken waar ze kunnen leren observeren, luisteren en doorvragen. AI kan de notities maken, maar het leerproces blijft van de mens.

Als je worstelt met de vraag waar te beginnen. Kies één proces waar AI direct waarde toevoegt, bijvoorbeeld het samenvatten van vergaderingen of het beantwoorden van standaard klantvragen. Zorg dat je zelf als leider het goede voorbeeld geeft door de tool te gebruiken. Je zou kunnen zeggen: ‘Ik gebruik deze AI om mijn notities te ordenen, wie probeert het mee?’ Door zelf te experimenteren, neem je de angst weg.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/leiderschap/niet-de-technologie-maar-leiders-maken-het-verschil-bij-omschakelen-naar-ai)