Het succes van AI-adoptie in een organisatie wordt voor zeventig procent bepaald door mensen en hun gedrag, niet door de technologie of data. Dat blijkt uit onderzoek van change- en consultancybureau samhoud, waarover MT/Sprout bericht. Voor MKB-leiders betekent dit dat de grootste uitdaging niet ligt in het kiezen van de juiste tool, maar in het begeleiden van hun team door de verandering.

Wat er aan de hand is

Uit het onderzoek van samhoud blijkt dat meer dan tachtig procent van de leiders wel wil investeren in AI, maar niet weet hoe ze de volgende stap moeten zetten. CEO Ingrid Smolders en managing partner Roosmaryn Spliet zeggen tegen MT/Sprout dat leiders worstelen met vragen als: waar beginnen we, hoe organiseren we de samenwerking tussen mens en AI, en welke vaardigheden hebben we in de toekomst nodig? Tegelijkertijd blijkt uit Amerikaans onderzoek dat één op de drie medewerkers uit angst de uitrol van AI-tools saboteert. Bij Gen Z loopt dat percentage op naar 44 procent. De technologie is er, maar het gedrag van mensen blijft de bottleneck.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers betekent dit dat een AI-strategie niet begint met een software-aankoop, maar met een gesprek. De traditionele organisatiepiramide verandert snel, en dat roept vragen op over zingeving en ontwikkeling. Medewerkers vragen zich af waar ze nog waarde toevoegen en hoe hun groeipad eruitziet. Een voorbeeld uit de praktijk: een bedrijf dacht dat junioren niet langer mee hoefden naar klantinterviews, omdat een AI-tool dat werk kon overnemen. In de praktijk bleken die interviews juist essentieel voor hun ontwikkeling. Daar leren ze observeren, luisteren en doorvragen. Het menselijke leerproces blijft cruciaal, ook als AI het werk verandert.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team aanstuurt dat worstelt met AI. Begin niet met het opleggen van tools, maar met het wegnemen van angst. Organiseer een sessie waarin medewerkers hun zorgen kunnen delen. Vraag wat ze spannend vinden en wat ze denken dat er gaat veranderen. Uit het onderzoek blijkt dat angst een van de grootste saboteurs is. Door die angst bespreekbaar te maken, verlaag je de drempel voor adoptie.

Als je een klein bedrijf runt en niet weet waar te beginnen. Kies één concreet, terugkerend proces dat veel tijd kost, zoals het maken van offertes of het samenvatten van notulen. Laat een paar teamleden daar twee weken mee experimenteren met een AI-tool. Stel daarna samen vast wat het opleverde aan tijdwinst en kwaliteit. Het onderzoek van samhoud laat zien dat leiders vastlopen op de eerste stap. Door klein te beginnen, voorkom je dat.

Als je jonge medewerkers in dienst hebt. Overweeg om hen bewust te blijven betrekken bij taken die AI deels kan overnemen, zoals klantgesprekken of brainstormsessies. Uit het voorbeeld in het onderzoek blijkt dat die momenten essentieel zijn voor hun leerproces. AI kan ondersteunen, maar het vervangt het menselijke leertraject niet. Je zou kunnen afspreken dat junioren altijd meelopen, ook als een AI-tool de eerste analyse al heeft gedaan.

Als je worstelt met de vraag of AI nu echt waarde toevoegt. Gebruik het advies van samhoud: kijk niet alleen naar efficiëntie, maar ook naar de waarde voor de mens, de klant, de maatschappij en de financiële resultaten. Stel bij elk AI-project de vraag: levert dit meer op dan alleen tijdwinst? Als het antwoord alleen ‘sneller’ is, is het misschien niet de moeite waard.

Bron: MT/Sprout (https://mtsprout.nl/leiderschap/niet-de-technologie-maar-leiders-maken-het-verschil-bij-omschakelen-naar-ai)