Het succes van AI in een organisatie wordt voor zeventig procent bepaald door mensen en hun gedrag, niet door de technologie of data. Meer dan tachtig procent van de leiders weet nog niet hoe ze AI moeten laten landen in hun bedrijf, terwijl hetzelfde percentage AI wel wil omarmen. De grootste uitdaging is niet de tool, maar het leiderschap.
Wat er aan de hand is
Uit onderzoek van change- en consultancybureau samhoud blijkt dat de meeste leiders de fase van experimenteren met AI-tools voorbij zijn. De vraag is nu: hoe verder? Volgens ceo Ingrid Smolders en managing partner Roosmaryn Spliet van samhoud is AI absoluut chefsache, maar leven er nog veel vragen bij leiders. Die gaan over waar te starten, hoe de samenwerking tussen mens en AI te organiseren, welke skills kritisch worden en hoe relevant te blijven.
Daarnaast blijkt uit Amerikaans onderzoek dat één op de drie medewerkers uit angst de uitrol van AI-tools saboteert. Bij Gen Z loopt dat op naar 44 procent. De technologie is er, maar de menselijke factor is de bottleneck.
Wat dit betekent
Voor ondernemers en managers in het MKB betekent dit dat een AI-strategie niet begint met het kiezen van een tool, maar met het voorbereiden van je team. De grootste uitdaging is niet de implementatie, maar het leiden van de verandering. Medewerkers hebben vragen over hun eigen toekomst: waar voeg ik straks nog waarde toe, hoe ziet mijn groeipad eruit? Als je die vragen niet adresseert, loop je het risico dat adoptie stagneert of zelfs wordt tegengewerkt.
Smolders en Spliet geven het voorbeeld van een AI-tool waarbij gedacht werd dat junioren niet langer bij klantinterviews hoefden te zijn. In de praktijk bleken die momenten juist essentieel voor hun ontwikkeling. AI verandert het werk, maar het menselijke leerproces blijft cruciaal.
Hoe je dit kunt toepassen
Als je een team aanstuurt dat met AI gaat werken, begin dan niet met het uitrollen van software, maar met een gesprek. Vraag je teamleden wat zij denken dat AI voor hun werk betekent. Welke angsten leven er? Welke kansen zien zij zelf? Door die vragen eerst te stellen, voorkom je weerstand en creëer je draagvlak. Een mogelijke aanpak is om een aantal medewerkers te vragen mee te denken over de inzet van AI, in plaats van het van bovenaf op te leggen.
Als je worstelt met de vraag waar je moet beginnen met AI, kijk dan niet alleen naar efficiëntie. Smolders en Spliet adviseren om vanuit waarde te denken: wat levert het op voor de mens, voor de klant, voor de maatschappij en voor de financiën. Een concrete manier om dit te doen is door per afdeling één proces te kiezen waar AI een duidelijke meerwaarde kan bieden, bijvoorbeeld het samenvatten van klantgesprekken of het genereren van offertes. Start klein, meet het effect en breid daarna uit.
Als je merkt dat medewerkers AI saboteren uit onzekerheid, overweeg dan om een veilige experimenteeromgeving te creëren. Laat mensen in een aparte omgeving met AI spelen zonder dat het direct invloed heeft op hun werk. Geef ze de tijd om te ontdekken wat de tool kan en niet kan. Het doel is niet om meteen productiviteit te winnen, maar om vertrouwen op te bouwen. Zodra medewerkers zelf ontdekken dat AI hen kan helpen, neemt de adoptie vanzelf toe.
Als je jonge medewerkers in je bedrijf hebt, wees je ervan bewust dat AI hun leerproces kan verstoren. Het voorbeeld uit het onderzoek laat zien dat junioren juist baat hebben bij direct contact met klanten, ook al lijkt AI dat overbodig te maken. Overweeg om bewust momenten in te bouwen waarop junioren zonder AI werken, zodat ze de vaardigheden ontwikkelen die ze later nodig hebben om AI goed te kunnen inzetten.
Als je als leider zelf niet weet hoe je AI moet aanpakken, erken dat dan. Volgens het onderzoek weet meer dan tachtig procent van de leiders niet hoe ze verder moeten. Dat is geen schande, maar een signaal dat je hulp nodig hebt. Overweeg om een externe begeleider in te schakelen of een peer-group te vormen met andere ondernemers die voor dezelfde uitdaging staan. De technologie is niet het probleem; het leiderschap is de sleutel.
Bron: Sprout