ING gaat als eerste Nederlandse bank kunstmatige intelligentie op grote schaal inzetten bij het beoordelen van hypotheekaanvragen. Het zelfontwikkelde AI-model helpt medewerkers bij complexe dossiers en moet zorgen voor snellere besluitvorming. De bank benadrukt dat medewerkers altijd de uiteindelijke beslissing nemen, maar toezichthouders waarschuwen voor risico’s zoals beperkte uitlegbaarheid en mogelijke vooringenomenheid.

Wat er aan de hand is

ING heeft een eigen AI-model ontwikkeld dat hypotheekaanvragen analyseert en medewerkers ondersteunt bij de beoordeling, meldt het FD. Het model is bedoeld om de doorlooptijd te verkorten, vooral bij complexe dossiers. De bank is de eerste in Nederland die AI op deze schaal inzet voor hypotheken. Concurrenten worden verwacht snel te volgen, omdat de hypotheekmarkt onder druk staat door hoge concurrentie en de zoektocht naar efficiëntere processen. Toezichthouders wijzen op risico’s: AI-beslissingen kunnen moeilijk uit te leggen zijn en mogelijk vooringenomenheid bevatten. ING stelt dat medewerkers altijd de eindbeslissing nemen en dat het model alleen ondersteunt.

Wat dit betekent

Voor ondernemers die een hypotheek aanvragen, kan dit zowel voordelen als risico’s opleveren. De inzet van AI kan de doorlooptijd aanzienlijk verkorten. Waar een hypotheekaanvraag nu vaak weken duurt, kan dat met AI-ondersteuning mogelijk terug naar dagen. Dat is gunstig als je snel een woning wilt kopen of je bedrijf wilt financieren.

Tegelijkertijd is er een belangrijk aandachtspunt voor ondernemers met een complexe inkomensstructuur. Denk aan zzp’ers, directeuren-grootaandeelhouders of ondernemers met wisselende inkomsten uit meerdere bronnen. Een AI-model werkt op basis van patronen en standaardregels. Als jouw inkomenssituatie afwijkt van het gemiddelde, kan de AI een verkeerde inschatting maken of een signaal afgeven dat lastig te corrigeren is. Omdat de uitlegbaarheid van AI-beslissingen beperkt is, kan het lastig zijn om te achterhalen waarom een aanvraag wordt afgewezen of vertraagd.

De bank zegt dat medewerkers altijd de eindbeslissing nemen, maar de vraag is hoe goed zij in staat zijn om een AI-advies te overrulen als de onderbouwing onduidelijk is. Voor ondernemers betekent dit: wees voorbereid om je inkomenssituatie extra goed te documenteren en uit te leggen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je als zzp’er of freelancer een hypotheek wilt aanvragen, overweeg om je inkomensgegevens nog beter voor te bereiden dan je gewend bent. Verzamel niet alleen je jaarcijfers, maar ook een overzicht van opdrachten, contracten en een prognose voor de komende periode. Hoe completer je dossier, hoe kleiner de kans dat de AI een verkeerd signaal afgeeft. Je zou ook kunnen vragen of de adviseur het AI-advies met je wil delen, zodat je zelf kunt controleren of alle informatie correct is verwerkt.

Als je een bv hebt en via dividend of managementfee inkomen genereert, wees dan alert op hoe dit in het systeem wordt verwerkt. AI-modellen zijn vaak getraind op standaard loondienstverhoudingen. Overweeg om vooraf met je hypotheekadviseur te bespreken hoe jouw inkomensconstructie wordt beoordeeld en of er extra documentatie nodig is. Een optie is om een gesprek aan te vragen met een senior medewerker die ervaring heeft met complexe dossiers.

Als je een hypotheek aanvraagt voor een bedrijfspand of investering in je onderneming, houd er dan rekening mee dat de AI mogelijk minder goed getraind is op zakelijke hypotheken dan op particuliere. Vraag bij je adviseur na of het AI-model ook wordt gebruikt voor zakelijke aanvragen en of er een aparte beoordelingsroute is voor ondernemers. Je zou kunnen overwegen om meerdere banken te vergelijken, omdat niet alle banken dezelfde AI-systemen gebruiken en de beoordeling kan verschillen.

Als je twijfelt of je hypotheekaanvraag door de AI wordt vertraagd, overweeg om een second opinion aan te vragen bij een onafhankelijk hypotheekadviseur. Die kan je helpen om je dossier te optimaliseren en te beoordelen of de AI een reële inschatting maakt. Een mogelijkheid is om vooraf een proefberekening te laten maken bij een andere bank die nog geen AI gebruikt, zodat je een vergelijking hebt.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/nieuws/ing-zet-als-eerst-bank-ai-in-bij-hypotheekbeoordelingen-verzet-bij-asml-tegen-optreden-elon-musk)