Het antwoord is: je kunt AI inzetten voor juridische checklists en contractanalyse, maar alleen als je hallucinaties actief voorkomt door bronnen te controleren en prompts specifiek te maken. Generieke tools zoals ChatGPT hallucineren te vaak voor juridisch werk, maar met de juiste aanpak kun je ze veilig gebruiken voor gestructureerde taken.

Wat er aan de hand is

Uit een artikel van Sprout blijkt dat de jonge ondernemer Jelle Burggraaf met Legal Mind een AI-tool bouwt specifiek voor advocatenkantoren. Ongeveer 40 procent van het werk van een advocaat is lezen, nog eens 30 procent is schrijven – precies de taken waar AI goed in is geworden. Maar generieke tools zoals ChatGPT, Claude en Gemini lopen vast zodra juridische precisie vereist is. Ze hallucineren, verzinnen bronnen of missen cruciale verwijzingen. Burggraaf startte in 2024 zonder juridische achtergrond, zonder klanten en zonder inkomsten, maar zag al snel dat de technologie de juridische sector fundamenteel gaat veranderen. Zijn inzicht: juridisch werk vraagt om een totaal andere standaard dan generieke toepassingen.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers die zelf juridische checklists of contracten willen opstellen, betekent dit dat je AI niet blind kunt vertrouwen. De valkuil van hallucinaties is reëel: een AI kan een wetsartikel verzinnen of een clausule verkeerd interpreteren. Maar dat betekent niet dat je AI moet mijden. Het betekent dat je het anders moet gebruiken. Voor gestructureerde, herhaalbare taken zoals het controleren van een standaardcontract op ontbrekende onderdelen of het opstellen van een checklist voor een overeenkomst, kun je AI veilig inzetten – mits je de output altijd verifieert. Voor kleine ondernemers zonder eigen juridische afdeling is dit een kans om tijd te besparen, maar alleen als je de risico’s kent.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en leveringsvoorwaarden moet opstellen, kun je AI gebruiken om een eerste versie te genereren. Vraag de tool om een checklist met verplichte onderdelen zoals aansprakelijkheid, retourbeleid en betalingsvoorwaarden. Controleer daarna elk punt met een betrouwbare bron, zoals de modelvoorwaarden van een brancheorganisatie. Je zou kunnen beginnen met een prompt als: ‘Geef een checklist van tien punten die in algemene voorwaarden voor een webshop moeten staan, gebaseerd op Nederlandse wetgeving.’ Verifieer vervolgens of elk punt klopt.

Als je een freelancecontract moet opstellen voor een opdracht, overweeg om AI te gebruiken om een sjabloon te vullen met de specifieke afspraken. Vraag de tool om een lijst met standaardclausules voor een overeenkomst van opdracht, zoals geheimhouding, intellectueel eigendom en opzegtermijn. Een mogelijkheid is om de output te vergelijken met een bestaand modelcontract van de KVK of een juridische dienst. Zo voorkom je dat de AI een clausule verzint die niet juridisch houdbaar is.

Als je een team aanstuurt en interne processen wilt standaardiseren, kun je AI inzetten om een juridische checklist te maken voor veelvoorkomende situaties, zoals het aangaan van een samenwerking of het inhuren van een ZZP’er. Vraag de tool om een stappenplan met te controleren punten, maar voeg zelf de bronnen toe. Je zou kunnen zeggen: ‘Maak een stappenplan voor het opstellen van een samenwerkingsovereenkomst, met per stap een verwijzing naar een relevante wetsartikel.’ Controleer daarna of de verwijzingen bestaan. Dit bespaart tijd, maar vereist discipline.

Als je in de zorg werkt en toestemmingsformulieren moet opstellen, kun je AI gebruiken om een eerste concept te genereren. Vraag om een checklist met verplichte elementen volgens de AVG, zoals doel van verwerking, bewaartermijn en rechten van betrokkenen. Een optie is om de output te toetsen aan de officiële AVG-tekst of een model van de Autoriteit Persoonsgegevens. Zo minimaliseer je het risico op hallucinaties.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is: gebruik AI voor structuur en snelheid, maar verifieer altijd met een betrouwbare bron. Hallucinaties zijn geen reden om AI te negeren, wel om het slim te gebruiken.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/partners/groeigeheimen/legal-mind-helpt-advocaten-met-informatieverwerking-door-ai)