De Nederlandse overheid bouwt een eigen AI-platform, genaamd Vlam, als veilig alternatief voor ChatGPT en andere Amerikaanse diensten. Dit voorbeeld laat zien dat het mogelijk is om met open-source of eigen modellen compliant en onafhankelijk te werken. Voor ondernemers die privacygevoelige data verwerken, biedt deze aanpak een concreet voorbeeld van hoe je AI kunt inzetten zonder afhankelijk te zijn van externe partijen.

Wat er aan de hand is

De rijksoverheid ontwikkelt Vlam, wat staat voor Veilige Lokale AI Modellen. Het platform is door SSC-ICT in samenwerking met de AIVD gebouwd en draait volledig op eigen infrastructuur. Data, modellen en systemen blijven onder Nederlandse controle. Vlam wordt nu al gebruikt bij meerdere ministeries, waaronder Binnenlandse Zaken, VWS, Financiën en OCW. Een brede uitrol naar alle rijksdiensten wordt in de tweede helft van dit jaar verwacht, zodra de laatste beveiligingsprocedures en compliance-trajecten zijn afgerond. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat 77 procent merkbare tijdsbesparing ervaart en 82 procent de tool minimaal wekelijks gebruikt. De gemiddelde tevredenheid is een 7,1.

Wat dit betekent

Voor ondernemers in het MKB is dit nieuws relevant omdat het laat zien dat er een volwassen alternatief bestaat voor commerciële AI-diensten. Waar veel bedrijven nu nog ChatGPT of Gemini gebruiken voor tekstbewerking, samenvattingen of brainstormen, loopt de overheid voorop met een aanpak die volledig voldoet aan strenge privacy- en veiligheidseisen. Dit is vooral belangrijk voor bedrijven die werken met persoonsgegevens, medische informatie of bedrijfsgevoelige documenten. De aanpak van de overheid laat zien dat je niet hoeft te kiezen tussen AI-voordelen en databeveiliging. Het is een signaal dat de markt voor soevereine AI groeit en dat ook kleinere organisaties hierop kunnen inspelen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een adviesbureau runt dat vertrouwelijke documenten verwerkt, kun je overwegen om een eigen AI-omgeving op te zetten met open-source modellen. Je zou bijvoorbeeld een lokale installatie van een model als Llama of Mistral kunnen draaien op een eigen server of in een Nederlandse cloud. Dit voorkomt dat klantdata naar Amerikaanse servers gaat. Een mogelijkheid is om te beginnen met een pilot voor één team, net zoals de overheid dat doet, en de ervaringen te gebruiken om de tool verder te verbeteren.

Als je een HR-afdeling hebt die cv’s beoordeelt of sollicitatiebrieven analyseert, kun je een eigen AI-tool inzetten die alleen op je eigen netwerk draait. Dit zorgt ervoor dat privacygevoelige informatie van kandidaten niet buiten je organisatie komt. Je zou kunnen starten met een simpele toepassing: laat de AI samenvattingen maken van motivatiebrieven, zonder dat de data de organisatie verlaat. De overheid gebruikt Vlam onder andere voor tekstbewerking en kwaliteitscontrole, wat laat zien dat dit soort toepassingen goed werken in een veilige omgeving.

Als je in de zorg of juridische sector werkt, waar strenge regels gelden voor gegevensverwerking, is het verstandig om te kijken naar lokale AI-oplossingen. Je zou kunnen samenwerken met een ICT-dienstverlener die ervaring heeft met het opzetten van veilige AI-omgevingen. De aanpak van de overheid, waarbij Vlam in samenwerking met de AIVD is ontwikkeld, laat zien dat beveiliging en functionaliteit hand in hand kunnen gaan. Overweeg om een proof of concept te draaien met een klein, afgebakend gebruikersgroepje, zoals ambtenaren dat doen.

Als je een klein team hebt en geen eigen IT-afdeling, kun je gebruikmaken van Nederlandse cloudproviders die AI-diensten aanbieden op eigen infrastructuur. Dit geeft je de voordelen van AI zonder dat je afhankelijk bent van Amerikaanse techreuzen. Een optie is om te informeren bij je huidige hostingpartij of zij een lokale AI-oplossing kunnen leveren. De ervaringen van de 285 ambtenaren laten zien dat gebruikers vooral waarde hechten aan voorspelbaarheid en stabiliteit, eigenschappen die ook voor kleine bedrijven belangrijk zijn.

Bron: Computable(https://www.computable.nl/2026/06/10/vlam-in-de-ai-pan-bij-rijksambtenaren/)