De Nederlandse overheid bouwt een eigen, veilige AI-assistent genaamd Vlam. Dit betekent dat ambtenaren straks niet meer afhankelijk zijn van commerciële tools zoals ChatGPT, en dat jouw bedrijfsgegevens beter beschermd kunnen worden bij samenwerking met de overheid.

Wat er aan de hand is

De rijksoverheid ontwikkelt Vlam, wat staat voor Veilige Lokale AI Modellen. Het is een AI-platform dat volledig binnen de overheid wordt beheerd, in samenwerking met de AIVD. Data, modellen en infrastructuur blijven onder Nederlandse controle. Vlam moet uitgroeien tot een rijksbreed alternatief voor commerciële diensten zoals ChatGPT, Claude of Gemini.

Volgens antwoorden op Kamervragen wordt Vlam al uitgerold bij meerdere onderdelen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en wordt het geleverd aan ministeries van VWS, Financiën, Algemene Zaken, OCW, IenW en de Hoge Colleges van Staat. Een brede productie-uitrol wordt verwacht in de tweede helft van dit jaar, zodra risicoanalyses, beveiligingsprocedures en compliance trajecten zijn afgerond.

Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat 77 procent merkbare tijdsbesparing ervaart en 82 procent de tool minimaal wekelijks gebruikt. De gemiddelde tevredenheid is een 7,1.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals betekent dit dat de overheid serieus werk maakt van soevereine AI. Dat heeft directe gevolgen voor hoe je straks met de overheid samenwerkt. Als je data deelt met een ministerie of rijksdienst, bijvoorbeeld bij aanbestedingen, subsidies of vergunningaanvragen, dan worden die gegevens niet langer verwerkt via Amerikaanse of andere buitenlandse AI-diensten. Dat verkleint het risico op datalekken en ongewenste doorgifte van vertrouwelijke informatie.

Tegelijkertijd geeft dit signaal dat AI-compliance en databeveiliging steeds belangrijker worden, ook voor bedrijven die met de overheid zaken doen. De overheid hanteert strikte regels voor wat wel en niet in AI-tools mag. Als jij als ondernemer straks documenten aanlevert die via een commerciële AI zijn gegenereerd, kan dat vragen oproepen over herkomst en veiligheid.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je regelmatig met de overheid samenwerkt, bijvoorbeeld bij aanbestedingen of subsidieaanvragen, overweeg dan om je eigen AI-gebruik te toetsen aan de normen die de overheid hanteert. Vlam verwerkt geen vertrouwelijke of privacygevoelige informatie. Als jij dat wel doet met commerciële tools, kan dat een verschil maken in hoe de overheid jouw data beoordeelt. Je zou kunnen overwegen om voor overheidsprojecten aparte, veilige AI-processen in te richten.

Als je een bedrijf runt dat privacygevoelige data verwerkt, bijvoorbeeld in de zorg, juridische dienstverlening of financiële sector, dan kun je het voorbeeld van Vlam gebruiken om je eigen AI-beleid aan te scherpen. De overheid kiest voor een volledig beheerde omgeving waarin data onder eigen controle blijft. Een mogelijkheid is om te inventariseren welke AI-tools jouw medewerkers gebruiken en of die voldoen aan dezelfde standaarden. Je zou kunnen overwegen om een interne richtlijn op te stellen die voorschrijft welke data wel en niet in externe AI-tools mogen worden verwerkt.

Als je een team aanstuurt dat veel met tekstverwerking, vertalingen of kwaliteitscontrole doet, dan kun je kijken of een vergelijkbare aanpak als Vlam voor jouw organisatie werkt. De overheid zet Vlam in voor praktische ondersteuning: tekstbewerking, samenvatten, brainstormen. Een optie is om een eigen, afgeschermde AI-omgeving op te zetten voor vertrouwelijke documenten, terwijl je voor algemeen werk commerciële tools blijft gebruiken. Dit scheelt niet alleen in kosten, maar geeft ook meer controle over je data.

Als je overweegt om AI in te zetten voor klantcontact of interne processen, dan kun je van Vlam leren dat voorspelbaarheid en veiligheid minstens zo belangrijk zijn als functionaliteit. Gebruikers waarderen bij Vlam vooral dat het betrouwbaar en stabiel is. Je zou kunnen overwegen om bij de keuze van een AI-tool niet alleen naar de mogelijkheden te kijken, maar ook naar hoe de data wordt opgeslagen en wie er toegang toe heeft. Een eenvoudige checklist met eisen rondom datalocatie, encryptie en logging kan helpen om een weloverwogen keuze te maken.

Bron: Computable