De Nederlandse rijksoverheid bouwt met Vlam (Veilige Lokale AI Modellen) een eigen, soeverein AI-platform als alternatief voor commerciële diensten zoals ChatGPT. Dit biedt MKB-ondernemers een concreet voorbeeld van hoe je AI veilig en compliant kunt inzetten, zonder afhankelijk te zijn van buitenlandse techbedrijven.

Wat er aan de hand is

Vlam is een chat-tool die door SSC-ICT in samenwerking met de AIVD is ontwikkeld. Het moet uitgroeien tot een rijksbreed AI-platform en een volledig binnen de overheid beheerde omgeving bieden, waarin data, modellen en infrastructuur onder Nederlandse controle blijven. De tool wordt al uitgerold bij meerdere onderdelen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en draait in pilotvorm bij diverse andere rijksorganisaties, waaronder de ministeries van VWS, Financiën, Algemene Zaken, OCW en IenW. Een brede productie-uitrol wordt in de tweede helft van dit jaar verwacht, zodra risicoanalyses, beveiligingsprocedures en compliance-trajecten zijn afgerond. Dit blijkt uit antwoorden op vragen vanuit de Tweede Kamer over de IT in de jaarverslagen van drie ministeries.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers is Vlam interessant omdat het laat zien hoe een grote organisatie AI veilig en compliant inricht. De overheid kiest bewust voor een eigen omgeving, omdat commerciële AI-diensten data opslaan op servers in het buitenland, wat privacy- en veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Voor bedrijven die met gevoelige klantdata of bedrijfsinformatie werken, is dit een belangrijk aandachtspunt. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat ambtenaren vooral waarde hechten aan voorspelbaarheid, veiligheid en stabiliteit. De gemiddelde tevredenheid scoort een 7,1, 77 procent ervaart merkbare tijdsbesparing en 82 procent gebruikt Vlam minimaal wekelijks. Dit toont aan dat een veilige AI-omgeving niet ten koste hoeft te gaan van productiviteit.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een adviesbureau runt dat met vertrouwelijke klantgegevens werkt. Je zou kunnen overwegen om geen gebruik te maken van gratis of betaalde AI-tools die data naar servers in het buitenland sturen. Een mogelijkheid is om een eigen, lokale AI-omgeving op te zetten, bijvoorbeeld via open-source modellen die je op eigen servers draait. Dit geeft je controle over data en voldoet aan privacywetgeving zoals de AVG. Overweeg om een IT-partner in te schakelen die ervaring heeft met het implementeren van zulke oplossingen.

Als je een team aanstuurt dat veel schrijft, vertaalt of samenvat. Vlam wordt ingezet voor tekstbewerking, kwaliteitscontrole, vertalingen, brainstormen en samenvatten. Je zou je medewerkers kunnen vragen om een lijst te maken van taken die zij dagelijks doen en die door AI ondersteund kunnen worden. Een optie is om te starten met een pilot binnen één afdeling, waarbij je duidelijke afspraken maakt over welke data wel en niet in de AI-tool mogen worden ingevoerd. Dit voorkomt dat vertrouwelijke informatie per ongeluk wordt gedeeld.

Als je in de zorg of juridische sector werkt, waar compliance cruciaal is. De overheid heeft Vlam ontwikkeld in samenwerking met de AIVD en doorloopt risicoanalyses en beveiligingsprocedures voordat de tool breed wordt uitgerold. Je zou een vergelijkbare aanpak kunnen volgen: voordat je een AI-tool in gebruik neemt, laat je een security-audit uitvoeren en stel je een beleid op voor databeheer. Overweeg om een compliance-checklist te maken die je medewerkers moeten doorlopen voordat ze een nieuwe AI-tool mogen gebruiken.

Als je een klein bedrijf hebt met beperkte IT-budgetten. Je hoeft niet meteen een volledig eigen AI-platform te bouwen. Een mogelijkheid is om te kiezen voor AI-diensten die expliciet beloven dat data binnen de EU blijven, zoals sommige Europese aanbieders. Je zou ook kunnen overwegen om alleen AI-tools te gebruiken voor niet-vertrouwelijke taken, zoals het genereren van marketingteksten of het samenvatten van openbare informatie. Dit verlaagt het risico terwijl je toch profiteert van de efficiëntiewinst.

Bron: Computable