De Rijksoverheid ontwikkelt een eigen AI-platform genaamd Vlam, dat volledig onder Nederlandse controle blijft. Dit biedt een veilig alternatief voor commerciële AI-diensten zoals ChatGPT. Voor MKB-ondernemers die met gevoelige data werken, is dit een voorbeeld van hoe je AI kunt inzetten zonder afhankelijk te zijn van Amerikaanse techreuzen.

Wat er aan de hand is

De chat-tool Vlam, wat staat voor Veilige Lokale AI Modellen, is ontwikkeld door SSC-ICT in samenwerking met de AIVD. Het platform moet uitgroeien tot een rijksbreed AI-alternatief voor ChatGPT, Claude of Gemini. De verwachting is dat een brede productie-uitrol in de tweede helft van dit jaar volgt, zodra risicoanalyses, beveiligingsprocedures en compliance trajecten zijn afgerond. Vlam wordt inmiddels al geleverd aan de ministeries van VWS, Financiën, Algemene Zaken, OCW, IenW en de Hoge Colleges van Staat. De tool wordt ingezet voor tekstbewerking, kwaliteitscontrole, vertalingen, brainstormen, sparren en samenvatten, met als cruciale voorwaarde dat geen vertrouwelijke of privacygevoelige informatie wordt verwerkt. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat 77 procent merkbare tijdsbesparing ervaart en 82 procent de app minimaal wekelijks gebruikt. De gemiddelde tevredenheid scoort een 7,1.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers is de aanpak van de Rijksoverheid een signaal dat veilige, lokale AI-implementatie mogelijk en effectief is. Waar veel bedrijven nu nog afhankelijk zijn van Amerikaanse AI-diensten, laat Vlam zien dat je met een eigen beheerde omgeving data, modellen en infrastructuur onder eigen controle kunt houden. Dit is vooral relevant voor ondernemers die werken met vertrouwelijke klantdata, bedrijfsgeheimen of privacygevoelige informatie. De hoge tevredenheid en tijdsbesparing onder ambtenaren bevestigen dat lokale AI-modellen niet per se minder presteren dan commerciële alternatieven. Het belangrijkste verschil is dat je de controle houdt over waar je data naartoe gaat.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een adviesbureau runt met vertrouwelijke klantdossiers. Je zou kunnen overwegen om een lokale AI-assistent in te zetten die alleen draait op je eigen servers of in een Nederlandse cloudomgeving. Dit voorkomt dat gevoelige informatie naar servers in de VS of andere landen wordt gestuurd. Een mogelijkheid is om te starten met een pilot onder een klein team, net zoals de Rijksoverheid dat doet, en de tool stap voor stap uit te breiden op basis van feedback.

Als je een administratiekantoor hebt dat veel met persoonsgegevens werkt. Overweeg om AI in te zetten voor het samenvatten van documenten of het controleren van teksten, maar alleen met een model dat je zelf beheert. Je kunt hiervoor gebruikmaken van open-source taalmodellen die je lokaal installeert. Dit geeft je de voorspelbaarheid en veiligheid die ook ambtenaren waarderen, zonder dat je afhankelijk bent van externe partijen.

Als je een klein productiebedrijf bent dat processen wil stroomlijnen. Je zou kunnen experimenteren met een lokale AI-assistent voor interne communicatie, zoals het opstellen van werkinstructies of het vertalen van handleidingen. De ervaringen van de Rijksoverheid laten zien dat gebruikers vooral waarde hechten aan stabiliteit en voorspelbaarheid. Begin daarom met een beperkte set taken en breid pas uit als de tool zijn waarde heeft bewezen.

Als je een eenmanszaak hebt en toch AI wilt gebruiken zonder risico’s. Een optie is om te kijken naar AI-diensten die expliciet beloven data niet op te slaan of te gebruiken voor training. Maar de veiligste route is hetzelfde als Vlam: een lokaal model dat je zelf installeert. Dit vergt een eenmalige investering in hardware of een Nederlandse cloudomgeving, maar geeft je volledige controle over je data.

Bron: Computable