AI bespaart tijd, maar leidt niet vanzelf tot hogere productiviteit of omzet. Dat blijkt uit onderzoek van TNO naar AI-implementaties bij vier Nederlandse organisaties. Voor ondernemers betekent dit: tijdwinst is geen einddoel, maar een middel. Het echte werk begint pas als je die vrijgekomen uren omzet in meetbare resultaten.

Wat er aan de hand is

TNO onderzocht hoe vier organisaties – de Douane, ASR, HelloPrint en Linkit – AI inzetten en wat dat oplevert. De resultaten zijn wisselend. Bij HelloPrint handelt een chatbot inmiddels 83 procent van alle klantvragen af. Het serviceteam kromp van 100 naar 20 medewerkers. Bij IT-adviseur Linkit wordt AI gebruikt voor het opstellen van aanbestedingsbrieven en projectomschrijvingen. Maar TNO constateert dat werkgevers te weinig nadenken over wat er met de vrijgekomen tijd gebeurt. Tijdwinst vertaalt zich niet automatisch in productiviteitsgroei of hogere omzet. De crux zit in hoe je die tijd opnieuw inzet.

Wat dit betekent

Voor het mkb is dit een belangrijke waarschuwing. Een chatbot of AI-assistent kan uren werk uit handen nemen, maar als die uren niet worden ingevuld met activiteiten die direct bijdragen aan de omzet of strategie, blijft het effect beperkt tot een kostenbesparing op personeel. De echte meerwaarde ontstaat pas als je de vrijgekomen capaciteit benut voor taken die voorheen bleven liggen: klantcontact, verkoop, productontwikkeling of het verbeteren van processen. Het onderzoek van TNO laat zien dat organisaties die alleen naar tijdsbesparing kijken, de vruchten van AI niet volledig plukken.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en overweegt een chatbot in te zetten voor klantenservice. Meet niet alleen het percentage afgehandelde vragen, maar ook wat er gebeurt met de vrijgekomen uren van je serviceteam. Een mogelijkheid is om medewerkers te laten specialiseren in complexe vragen of ze in te zetten voor upselling en klantbehoud. Overweeg om de tijdwinst te koppelen aan een stijging in de gemiddelde orderwaarde of het aantal herhalingsaankopen.

Als je een team aanstuurt dat repetitieve taken uitvoert, zoals het opstellen van offertes of rapporten. Kijk niet alleen naar hoe snel een taak nu gaat, maar naar wat je team in de gewonnen tijd kan doen. Een optie is om medewerkers te vragen wekelijks één uur te besteden aan het verbeteren van een bestaand proces of het bedenken van een nieuwe dienst. Je zou die uren kunnen bijhouden in een eenvoudige spreadsheet en na een maand evalueren of er concrete verbeteringen zijn doorgevoerd.

Als je in de dienstverlening werkt, bijvoorbeeld als consultant of juridisch adviseur. AI kan helpen bij het opstellen van standaarddocumenten, zoals aanbestedingsbrieven of projectomschrijvingen. De vrijgekomen tijd kun je inzetten voor klantgesprekken of het acquireren van nieuwe opdrachten. Overweeg om per maand te meten hoeveel nieuwe contacten of offertes er uit die extra uren zijn voortgekomen. Zo maak je de relatie tussen AI-tijdwinst en omzetgroei inzichtelijk.

Als je een klein team hebt en twijfelt of AI de investering waard is. Begin met een eenvoudige meting: noteer hoeveel tijd een specifieke taak kost voordat je AI inzet, en hoeveel erna. Spreek daarna af wat het team met de bespaarde tijd gaat doen, bijvoorbeeld twee uur per week besteden aan het benaderen van oude klanten. Na een maand kun je beoordelen of die activiteit heeft geleid tot nieuwe omzet. Dit geeft je een directe koppeling tussen AI-inzet en bedrijfsresultaat.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/nieuws/bp-op-de-shop-minder-divisies-meer-focus-op-fossiel)