De Nederlandse overheid bouwt een eigen AI-platform genaamd Vlam, dat volledig onder Nederlandse controle blijft. Voor ondernemers die zakendoen met de overheid betekent dit dat gevoelige data straks niet meer via Amerikaanse AI-diensten hoeven te lopen, wat nieuwe eisen stelt aan veilige data-uitwisseling en compliance.

Wat er aan de hand is

Vlam staat voor Veilige Lokale AI Modellen en is ontwikkeld door SSC-ICT in samenwerking met de AIVD. Het moet uitgroeien tot een rijksbreed AI-platform en een soeverein alternatief bieden voor commerciële diensten zoals ChatGPT, Claude of Gemini. De tool draait al in pilotvorm bij meerdere ministeries, waaronder Binnenlandse Zaken, VWS, Financiën, OCW en IenW. Een brede productie-uitrol wordt verwacht in de tweede helft van dit jaar, zodra risicoanalyses, beveiligingsprocedures en compliance trajecten zijn afgerond. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat 77 procent merkbare tijdsbesparing ervaart en 82 procent de tool minimaal wekelijks gebruikt. De gemiddelde tevredenheidsscore is een 7,1.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers die met de overheid samenwerken, verandert er iets fundamenteels. Waar je nu nog data deelt via commerciële AI-tools, zal de overheid straks eisen dat informatie alleen via Vlam wordt verwerkt. Dit betekent dat jouw systemen mogelijk moeten worden aangepast om met dit gesloten platform te kunnen communiceren. Daarnaast kan het betekenen dat aanbestedingen en offertes vaker via AI worden beoordeeld of gegenereerd, wat invloed heeft op hoe je documenten opstelt. De overheid hecht sterk aan voorspelbaarheid, veiligheid en stabiliteit, zoals blijkt uit de enquêteresultaten. Dit kan betekenen dat leveranciers die zelf ook soevereine of veilige AI-oplossingen bieden, een streepje voor hebben.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je overheidsopdrachten wilt binnenhalen, overweeg om je documenten en offertes alvast te optimaliseren voor AI-verwerking. Dat betekent heldere, gestructureerde taal zonder overbodige franje. De overheid gebruikt Vlam onder andere voor tekstbewerking, kwaliteitscontrole en samenvatten. Hoe beter jouw documenten door een AI te parsen zijn, hoe groter de kans dat ze positief beoordeeld worden.

Als je al samenwerkt met een ministerie of rijksdienst, is het verstandig om na te vragen of jouw contactpersoon Vlam gebruikt en of er richtlijnen zijn voor data-uitwisseling. Omdat Vlam geen vertrouwelijke of privacygevoelige informatie verwerkt, zul je mogelijk aparte afspraken moeten maken over hoe gevoelige data wordt gedeeld. Een optie is om een aparte, beveiligde omgeving in te richten voor communicatie met overheidsinstanties.

Als je zelf AI-tools inzet voor werk met de overheid, kun je overwegen om over te stappen op een Nederlands of Europees alternatief. Vlam is een signaal dat de overheid soevereiniteit serieus neemt. Dit kan betekenen dat leveranciers die zelf ook gebruikmaken van Amerikaanse AI-diensten, op termijn worden uitgesloten van bepaalde aanbestedingen. Het loont om nu al te inventariseren welke AI-tools je gebruikt en of er Europese varianten beschikbaar zijn.

Als je een IT-dienstverlener bent die voor de overheid werkt, kun je je specialiseren in integraties met Vlam. De tool wordt doorontwikkeld op basis van gebruikerservaringen, en er is vraag naar bredere functionaliteit zoals gebruikersgeschiedenis en internetzoekmogelijkheden. Dit biedt kansen om als partner oplossingen te bouwen die naadloos aansluiten op het rijksbrede AI-ecosysteem.

Bron: Computable