AI-tools veranderen niet alleen hoe je werkt, maar ook hoe collega’s met elkaar omgaan. Het onderlinge overleg neemt af, en daarmee het vertrouwen en de samenwerking in teams. Als ondernemer kun je dit herkennen en sturen zonder dat het ten koste gaat van de werksfeer.

Wat er aan de hand is

Uit recent onderzoek van Newcom blijkt dat 4,6 miljoen Nederlanders AI-tools gebruiken op hun werk. De impact op de onderlinge relaties blijft echter onderbelicht. Waar collega’s vroeger afhankelijk waren van elkaar voor kennis en ideeën, lossen ze problemen nu steeds vaker zelf op met een AI-chatbot. Hoogleraar Marleen Huysman van de VU waarschuwt in een interview met Vuurwerk dat sociale interacties essentieel zijn voor vertrouwen. Als die verdwijnen, ontstaan er geïsoleerde medewerkers die alles zelf proberen op te lossen. Amy Gallo, expert in werkvloerdynamiek, schrijft in Harvard Business Review dat AI nieuwe conflicten veroorzaakt. Uit een Amerikaans experiment met meer dan 200 deelnemers blijkt dat mensen minder tevreden zijn over hun relatie met een collega zodra ze vermoeden dat een bericht door AI is gegenereerd. Ze vinden dat de ander niet genoeg moeite doet.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers betekent dit dat de inzet van AI-tools onbedoeld de teamcultuur kan uithollen. Het gaat niet alleen om productiviteit, maar om de dagelijkse interacties die vertrouwen opbouwen. Als medewerkers niet meer naar elkaar toestappen voor een vraag, verdwijnen informele gesprekken en het gevoel van samenhorigheid. Dat kan leiden tot onzekerheid, misverstanden en conflicten. Vooral in kleinere teams, waar iedereen elkaar kent, kan een vermoeden van AI-gebruik snel voor spanning zorgen. De uitdaging is om AI in te zetten zonder dat het ten koste gaat van de menselijke verbinding.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team aanstuurt waarin AI-tools worden gebruikt, overweeg om duidelijke afspraken te maken over wanneer AI wel en niet mag worden ingezet. Je zou kunnen afspreken dat AI alleen wordt gebruikt voor routinetaken, maar niet voor persoonlijke communicatie met collega’s of klanten. Bespreek dit openlijk in een teamoverleg, zodat iedereen weet waar hij aan toe is en er geen onduidelijkheid ontstaat.

Als je merkt dat collega’s minder vaak overleggen, kun je bewust momenten inplannen voor kennisdeling. Een mogelijkheid is om wekelijks een kort ‘vragenuurtje’ te houden waarin teamleden hun lastige vraagstukken bespreken, in plaats van alles zelf met AI op te lossen. Zo blijft de interactie behouden en voorkom je dat mensen geïsoleerd raken.

Als je vermoedt dat AI-gebruik leidt tot onbegrip of conflicten, overweeg om een anonieme check-in te doen. Vraag teamleden hoe ze de samenwerking ervaren en of ze zich gesteund voelen. Je zou kunnen aangeven dat het oké is om AI te gebruiken, maar dat transparantie belangrijk is. Door het bespreekbaar te maken, voorkom je dat vermoedens onuitgesproken blijven.

Als je zelf AI gebruikt voor communicatie, wees dan open over je aanpak. Een optie is om in een mail of bericht kort te vermelden dat je AI hebt gebruikt voor een eerste opzet. Dat klinkt misschien ongemakkelijk, maar het voorkomt dat collega’s zich afvragen of je nog wel zelf moeite doet. Transparantie schept vertrouwen.

Als je een nieuw teamlid inwerkt, overweeg om AI-bewustzijn onderdeel te maken van de onboarding. Leg uit hoe het team met AI omgaat, wat de afspraken zijn en waarom persoonlijk contact belangrijk blijft. Zo voorkom je dat een nieuwe medewerker onbedoeld de verkeerde gewoontes overneemt.

Bron: Sprout (https://mtsprout.nl/werk-leven/ai-relaties-collegas)