De Nederlandse rijksoverheid ontwikkelt met Vlam een eigen, veilig AI-platform dat volledig onder Nederlandse controle blijft. Voor MKB-ondernemers biedt deze aanpak concrete lessen over hoe je AI kunt inzetten zonder afhankelijk te worden van commerciële partijen en zonder risico op datalekken.

Wat er aan de hand is

De chat-tool Vlam, wat staat voor Veilige Lokale AI Modellen, wordt door SSC-ICT in samenwerking met de AIVD ontwikkeld als een rijksbreed AI-platform. Het moet een soeverein alternatief worden voor commerciële diensten zoals ChatGPT, Claude of Gemini. Volgens de betrokken partijen blijft bij Vlam alle data, infrastructuur en modellen onder Nederlandse controle. De tool draait inmiddels bij meerdere onderdelen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en wordt geleverd aan de ministeries van VWS, Financiën, Algemene Zaken, OCW, IenW en de Hoge Colleges van Staat. Een brede productie-uitrol wordt in de tweede helft van dit jaar verwacht, zodra risicoanalyses, beveiligingsprocedures en compliance trajecten zijn afgerond. Dit blijkt uit antwoorden op vragen vanuit de Tweede Kamer over de IT in jaarverslagen van drie ministeries.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers is de Vlam-aanpak interessant omdat die laat zien hoe je AI kunt gebruiken zonder dat vertrouwelijke bedrijfsdata naar commerciële partijen vloeit. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat ambtenaren vooral waarde hechten aan voorspelbaarheid, veiligheid en stabiliteit. De gemiddelde tevredenheid scoort een 7,1, 77 procent ervaart merkbare tijdsbesparing en 82 procent gebruikt de tool minimaal wekelijks. Dit bevestigt dat veilig AI-gebruik niet ten koste hoeft te gaan van productiviteit. Voor ondernemers betekent dit dat er een bewezen model is voor AI-compliance: lokaal beheerde modellen, geen data-uitwisseling met externe servers, en strikte procedures voor risicoanalyse. Dit model kan als blauwdruk dienen voor eigen AI-implementaties, vooral in sectoren met strenge privacy-eisen zoals zorg, juridisch en financieel advies.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een adviesbureau runt met vertrouwelijke klantdata… Overweeg om een eigen, lokaal gehost AI-model in te zetten in plaats van commerciële chatbots. Je zou kunnen beginnen met een open-source taalmodel dat je op een eigen server draait, vergelijkbaar met hoe Vlam werkt. Dit voorkomt dat klantgegevens via externe servers worden verwerkt. Een optie is om dit eerst in een pilot met één team te testen, net zoals de overheid dat doet.

Als je een klein team aanstuurt en efficiënter wilt werken… Je zou kunnen onderzoeken of een interne AI-assistent geschikt is voor taken zoals tekstbewerking, samenvatten en brainstormen. De ervaring bij de rijksoverheid laat zien dat 77 procent van de gebruikers tijdsbesparing ervaart. Een mogelijkheid is om medewerkers te vragen welke routinetaken zij het liefst door AI laten ondersteunen, en daar een oplossing voor te zoeken. Belangrijk is om duidelijke regels op te stellen over welke data wel en niet in het systeem mogen.

Als je in de zorg of juridische sector werkt… De Vlam-aanpak is direct relevant omdat deze sector te maken heeft met strenge privacyregels. Overweeg om contact op te nemen met brancheorganisaties of ICT-leveranciers die gespecialiseerd zijn in veilige AI-omgevingen. Een optie is om samen met andere bedrijven in dezelfde sector een gedeeld, beveiligd AI-platform op te zetten, vergelijkbaar met het rijksbrede model. Dit verlaagt de kosten en versnelt de implementatie.

Als je overweegt samen te werken met de overheid… De ontwikkeling van Vlam biedt kansen voor MKB-bedrijven die AI-diensten of -infrastructuur leveren. Omdat de overheid streeft naar een eigen AI-ecosysteem, is er vraag naar oplossingen die binnen dat kader passen. Je zou kunnen inventariseren of jouw product of dienst voldoet aan de eisen van soevereiniteit en compliance die Vlam stelt. Een mogelijkheid is om SSC-ICT te benaderen voor een gesprek over aansluiting.

Bron: Computable