De rijksoverheid ontwikkelt een eigen AI-assistent genaamd Vlam, die volledig onder Nederlandse controle staat. Dit is geen nieuw speeltje voor ambtenaren, maar een strategische keuze voor soevereine, veilige AI. Voor MKB-ondernemers die zakendoen met de overheid, betekent dit dat er een nieuwe standaard voor dataveiligheid en compliance ontstaat. Wie hierop inspeelt, kan straks een voorsprong hebben.

Wat er aan de hand is

Vlam staat voor Veilige Lokale AI Modellen. Het is een chat-tool die SSC-ICT samen met de AIVD heeft ontwikkeld als alternatief voor commerciële diensten zoals ChatGPT, Claude of Gemini. Het bijzondere: alle data, modellen en infrastructuur blijven binnen de rijksoverheid en onder Nederlandse controle. Vlam wordt nu al gebruikt bij meerdere ministeries, waaronder Binnenlandse Zaken, VWS, Financiën en OCW. Een brede productie-uitrol wordt in de tweede helft van dit jaar verwacht, zodra risicoanalyses en compliance-trajecten zijn afgerond. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat 77 procent merkbare tijdsbesparing ervaart en 82 procent de tool minimaal wekelijks gebruikt. De gemiddelde tevredenheid is een 7,1.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers die leveren aan of samenwerken met de rijksoverheid, is dit een signaal. De overheid kiest bewust voor een gesloten, veilig AI-ecosysteem. Dat betekent dat commerciële AI-tools zoals ChatGPT voorlopig niet worden gebruikt voor vertrouwelijke overheidsinformatie. Als jij als ondernemer data deelt met een ministerie, moet die data straks voldoen aan dezelfde standaarden. Denk aan aanbestedingen, subsidieaanvragen of rapportages. De overheid verwacht dat jij ook zorgvuldig omgaat met gevoelige informatie. Wie nu al werkt met AI-tools die voldoen aan Nederlandse privacy- en veiligheidseisen, loopt voorop. Daarnaast kan Vlam zelf een kans zijn: als de tool breder wordt uitgerold, ontstaat er mogelijk behoefte aan integraties, trainingen of ondersteuning voor externe partijen.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een consultancy- of adviesbureau runt dat voor de overheid werkt. Overweeg om je eigen AI-gebruik te toetsen aan de standaarden die Vlam hanteert. Dit betekent dat je geen vertrouwelijke overheidsdata in commerciële AI-tools stopt. Een optie is om te onderzoeken of je zelf een veilige, lokale AI-omgeving kunt opzetten, bijvoorbeeld via een Nederlandse cloudprovider. Je zou ook kunnen inventariseren of jouw processen aansluiten op de werkwijze van Vlam, zodat je straks soepel kunt samenwerken.

Als je een IT-dienstverlener bent die overheidsprojecten doet. Dit is een kans om je aanbod te verbreden. Vlam draait nu in pilotvorm en wordt doorontwikkeld op basis van gebruikerservaringen. Je zou kunnen overwegen om je te specialiseren in integraties of maatwerk rondom Vlam. Denk aan het koppelen van Vlam aan bestaande overheidsdatabases of het bouwen van specifieke functionaliteit, zoals een gebruikersgeschiedenis of internetzoekmogelijkheden, waar gebruikers om vragen.

Als je een MKB-ondernemer bent die subsidie- of vergunningaanvragen indient bij de overheid. De kans is groot dat ambtenaren Vlam gebruiken om jouw aanvragen te beoordelen, te vertalen of samen te vatten. Dat betekent dat helderheid en structuur in je documentatie nog belangrijker worden. Een mogelijkheid is om je eigen schrijfprocessen te optimaliseren, zodat je informatie op een manier aanlevert die een AI-tool makkelijk kan verwerken. Denk aan duidelijke kopjes, gestandaardiseerde formulieren en het vermijden van dubbelzinnige taal.

Als je in de zorg of het onderwijs werkt en samenwerkt met het ministerie van VWS of OCW. Deze ministeries gebruiken Vlam al. Overweeg om te informeren of en hoe Vlam wordt ingezet in jouw samenwerkingsverbanden. Je zou kunnen vragen of er richtlijnen zijn voor het delen van data. Een optie is om zelf een pilot te starten met een veilige AI-tool, zodat je ervaring opdoet met dezelfde standaarden die de overheid hanteert.

Bron: Computable