ChatGPT, Google Gemini en Claude zijn niet geschikt om nieuwsfeiten te controleren. Uit een onderzoek van MIT Media Lab blijkt dat gebruikers die deze AI-chatbots inzetten voor factchecken, vaak verkeerde conclusies trekken. Voor ondernemers die snel feiten willen verifiëren, is dat een risico.

Wat er aan de hand is

Het MIT Media Lab onderzocht hoe betrouwbaar AI-chatbots zijn bij het factchecken van nieuws. De conclusie: gebruikers die ChatGPT, Gemini of Claude gebruiken om nieuwsberichten te controleren, worden regelmatig misleid. De chatbots geven met overtuiging antwoorden die feitelijk onjuist zijn, maar wel geloofwaardig klinken. Dit fenomeen staat bekend als hallucinatie. Het onderzoek bevestigt wat experts al langer waarschuwen: AI-modellen zijn getraind op grote hoeveelheden data, maar hebben geen ingebouwd waarheidsgevoel. Ze kunnen feiten verzinnen of bronnen verkeerd interpreteren, zonder dat de gebruiker dat doorheeft.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals die afhankelijk zijn van snelle, betrouwbare informatie, is dit een serieus aandachtspunt. Stel dat je een concurrentanalyse doet, een marktonderzoek uitvoert of een persbericht controleert op feiten. Als je daarbij blind vertrouwt op een AI-chatbot, loop je het risico dat je beslissingen neemt op basis van onjuiste informatie. Dit kan leiden tot verkeerde investeringen, reputatieschade of juridische problemen. Vooral in sectoren waar accuraatheid cruciaal is, zoals financiële dienstverlening, gezondheidszorg of juridische adviespraktijken, is voorzichtigheid geboden.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en prijzen of specificaties van concurrenten wilt controleren, kun je AI-chatbots beter niet gebruiken voor het factchecken van die gegevens. Een betere aanpak is om meerdere bronnen naast elkaar te leggen. Vergelijk bijvoorbeeld de informatie van de concurrent zelf met onafhankelijke reviews of prijsvergelijkingssites. Je zou ook een eenvoudige spreadsheet kunnen bijhouden waarin je handmatig de belangrijkste data uit verschillende bronnen verzamelt. Zo bouw je een betrouwbaar beeld op zonder afhankelijk te zijn van een chatbot.

Als je een team aanstuurt en snel feiten moet checken voor een rapport of presentatie, overweeg dan om een vaste procedure in te voeren. Laat teamleden altijd de originele bron raadplegen voordat ze een claim overnemen. Een optie is om een korte checklist te maken: wie heeft het gezegd, waar is het gepubliceerd, is er een tegenstrijdige bron? Deze simpele stappen voorkomen dat foute informatie in jullie werk terechtkomt. Je kunt ook een collega vragen om een tweede check uit te voeren, net zoals je bij belangrijke cijfers altijd een second opinion vraagt.

Als je in de zorg werkt en medische claims of onderzoeksresultaten wilt verifiëren, is het extra belangrijk om AI-chatbots te vermijden voor factchecken. In plaats daarvan kun je gebruikmaken van gespecialiseerde factcheck-tools zoals Google Fact Check Tools of websites van gerenommeerde instituten zoals het RIVM of de WHO. Deze bronnen zijn specifiek ontworpen om claims te verifiëren en geven direct door of een bewering klopt. Je zou ook een RSS-feed kunnen aanmaken van betrouwbare nieuwsbronnen in jouw vakgebied, zodat je altijd de laatste, geverifieerde informatie binnenkrijgt.

Als je een marketingcampagne voorbereidt en statistieken of claims van leveranciers controleert, is het verstandig om altijd de oorspronkelijke onderzoeksrapporten of persberichten op te vragen. AI-chatbots kunnen deze data verkeerd samenvatten of interpreteren. Een praktische aanpak is om een map aan te leggen met de originele bronnen van elke claim die je in je campagne gebruikt. Zo kun je bij vragen altijd terugvallen op het oorspronkelijke document. Overweeg ook om een abonnement te nemen op een branche-specifieke nieuwsdienst die zelf factcheckt, zodat je tijd bespaart zonder in te leveren op betrouwbaarheid.

Bron: Bright