De rijksoverheid bouwt een eigen AI-platform genaamd Vlam, een volledig Nederlands beheerd alternatief voor ChatGPT en Gemini. Dit betekent dat ambtenaren straks met een veilige, soevereine AI-tool werken, maar ook dat MKB-ondernemers die overheidsopdrachten uitvoeren, te maken krijgen met nieuwe compliance-eisen rond databeveiliging en samenwerking.

Wat er aan de hand is

De chat-tool Vlam, wat staat voor Veilige Lokale AI Modellen, is ontwikkeld door SSC-ICT in samenwerking met de AIVD. Het platform moet uitgroeien tot een rijksbreed AI-ecosysteem en een soeverein alternatief bieden voor commerciële generatieve AI-diensten. Data, modellen en infrastructuur blijven volledig onder Nederlandse controle. Een brede productie-uitrol wordt verwacht in de tweede helft van dit jaar, zodra risicoanalyses, beveiligingsprocedures en compliance-trajecten zijn afgerond. Vlam draait nu al in pilotvorm bij meerdere ministeries, waaronder Binnenlandse Zaken, VWS, Financiën, OCW en IenW. Uit een enquête onder 285 gebruikers blijkt dat 82 procent de tool minimaal wekelijks gebruikt en 77 procent merkbare tijdsbesparing ervaart. De gemiddelde tevredenheid is een 7,1.

Wat dit betekent

Voor MKB-ondernemers die overheidsopdrachten uitvoeren, verandert er iets fundamenteels. De rijksoverheid werkt straks met een eigen AI-platform dat is ontworpen voor maximale veiligheid en controle. Dit heeft directe gevolgen voor hoe jij als leverancier of partner met de overheid samenwerkt. Denk aan het delen van documenten, het verwerken van persoonsgegevens of het gebruik van AI-tools in gezamenlijke projecten. Waar je nu nog vrij bent om ChatGPT of andere commerciële tools te gebruiken, kan de overheid straks eisen dat alle data-uitwisseling via het Vlam-platform verloopt. Dit betekent dat jouw eigen systemen en processen moeten voldoen aan dezelfde beveiligingsstandaarden. Het is niet ondenkbaar dat aanbestedingen straks een clausule bevatten over het gebruik van soevereine AI-voorzieningen. Vooral als je werkt met vertrouwelijke of privacygevoelige informatie, zoals bij juridische diensten, ICT-projecten of advieswerk, wordt compliance een belangrijk thema.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je overheidsopdrachten uitvoert waarbij je documenten deelt met ambtenaren, overweeg om nu al te inventariseren welke data je via welke kanalen uitwisselt. Vlam is ontworpen om geen vertrouwelijke of privacygevoelige informatie te verwerken, maar dat betekent dat de overheid strenger wordt op wat er wél door commerciële AI-tools mag. Een mogelijke aanpak is om een dataschema op te stellen waarin je per project aangeeft welk type informatie veilig via welke tool kan worden gedeeld. Dit voorkomt dat je straks voor verrassingen komt te staan bij een controle.

Als je als ICT-leverancier diensten levert aan de rijksoverheid, is het verstandig om je te verdiepen in de technische specificaties van Vlam. Het platform draait op een volledig binnen de rijksoverheid beheerde omgeving. Dit betekent dat integraties met jouw systemen waarschijnlijk via aparte, beveiligde koppelingen moeten verlopen. Je zou kunnen overwegen om een gesprek aan te vragen bij SSC-ICT over de mogelijkheden voor aansluiting, zodat je straks niet achter de feiten aanloopt bij nieuwe aanbestedingen.

Als je in de juridische of adviessector werkt en overheidsopdrachten uitvoert, let dan op de manier waarop je concepten, vertalingen of samenvattingen uitwisselt. Ambtenaren gebruiken Vlam onder meer voor tekstbewerking, kwaliteitscontrole en vertalingen. Als jij als externe partij ook AI inzet, is het zaak om af te stemmen welke tool voor welk deel van het proces wordt gebruikt. Een optie is om in je offerte expliciet te maken welke AI-voorzieningen je gebruikt en hoe je borgt dat data binnen de gestelde kaders blijft. Dit schept vertrouwen en voorkomt discussie achteraf.

Als je een kleinere MKB’er bent die incidenteel opdrachten doet voor de overheid, hoef je niet meteen in paniek te raken. De uitrol van Vlam is nog in volle gang en de compliance-eisen worden stap voor stap ingevoerd. Wel is het verstandig om de ontwikkelingen te volgen, bijvoorbeeld via de nieuwsbrieven van je opdrachtgevende ministerie of via brancheorganisaties. Je zou kunnen overwegen om een eenvoudige checklist te maken van de data die je deelt en welke beveiligingsmaatregelen je zelf al hebt getroffen. Zo ben je voorbereid wanneer een opdrachtgever vraagt naar jouw AI-beleid.

Bron: Computable (https://www.computable.nl/2026/06/10/vlam-in-de-ai-pan-bij-rijksambtenaren/)