Het antwoord is simpel: gebruik AI-chatbots niet om nieuws te controleren. Uit een nieuw onderzoek van MIT Media Lab blijkt dat chatbots als ChatGPT, Google Gemini en Claude regelmatig fouten maken bij het factchecken van nieuwsberichten. Voor ondernemers die snel willen schakelen op basis van actuele informatie, is dat een risico dat je niet moet nemen.

Wat er aan de hand is

Onderzoekers van MIT Media Lab hebben getest hoe goed AI-chatbots nieuws kunnen factchecken. De resultaten zijn ontnuchterend. De chatbots hallucineren regelmatig: ze verzinnen feiten, bronnen of context die niet kloppen. Dit gebeurt vooral bij nieuws dat net is verschenen of dat buiten de trainingsdata van de chatbot valt. Het probleem is niet nieuw, maar het onderzoek onderstreept hoe groot het risico is voor gebruikers die chatbots blindelings vertrouwen voor nieuwscontrole. Volgens de onderzoekers is het fundamentele probleem dat chatbots zijn getraind om aannemelijke antwoorden te geven, niet om feitelijk correcte antwoorden. Ze hebben geen toegang tot live nieuwsfeeds of geverifieerde databases, tenzij dat expliciet is ingebouwd.

Wat dit betekent

Voor ondernemers en professionals is dit een directe waarschuwing. Stel dat je een nieuwsbericht leest over een wetswijziging, een concurrent die overgenomen wordt, of een nieuwe technologie in jouw sector. Als je dat bericht snel checkt via een chatbot, loop je het risico dat je verkeerde informatie krijgt. Dat kan leiden tot verkeerde beslissingen: een investering die niet klopt, een strategie die gebaseerd is op een foutief feit, of een klant die je verkeerd informeert. Vooral in sectoren waar actualiteit en precisie cruciaal zijn — zoals financiën, juridisch, logistiek of gezondheidszorg — is dit een serieus probleem. Het onderzoek laat zien dat het niet uitmaakt welke chatbot je gebruikt: alle geteste modellen vertonen hetzelfde gedrag.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je dagelijks nieuws volgt voor je werk, overweeg dan om een aparte nieuwsmonitor in te richten. Gebruik een tool zoals een RSS-feed, een nieuwsaggregator of een gespecialiseerde nieuwsbrief in jouw sector. Die geven je directe, onbewerkte bronnen zonder tussenkomst van een chatbot. Je kunt die bronnen vervolgens zelf beoordelen, of met een collega bespreken. Een optie is om een korte dagelijkse check in te bouwen: open de bron, lees de eerste alinea, en beslis of het relevant is. Dat kost minder tijd dan je denkt.

Als je een team aanstuurt dat veel met nieuws werkt, kun je een eenvoudige procedure afspreken. Spreek af dat niemand een chatbot gebruikt om nieuws te verifiëren. In plaats daarvan wijs je één of twee betrouwbare bronnen aan per onderwerp. Voor algemeen nieuws zijn dat bijvoorbeeld de NOS of Reuters, voor vaknieuws een gespecialiseerd medium. Door die bronnen centraal te stellen, voorkom je dat teamleden op verschillende, mogelijk foutieve, interpretaties afgaan. Je zou ook kunnen overwegen om een wekelijkse nieuwsbespreking in te plannen waarin je samen de belangrijkste berichten doorneemt.

Als je een webshop of dienstverlening runt die afhankelijk is van actuele informatie, zoals prijzen, regels of voorraden, bouw dan een eigen verificatiestap in. Gebruik een chatbot alleen om een eerste indruk te krijgen, maar controleer altijd bij de oorspronkelijke bron. Een praktische manier is om de chatbot te vragen naar de bron van zijn informatie. Als die geen duidelijke link of datum geeft, kun je het antwoord niet vertrouwen. Een andere optie is om een aparte browser te gebruiken voor nieuwscontrole, waarin je direct naar de site van de nieuwsbron gaat.

Als je onderzoek doet voor een presentatie of rapport, wees dan extra voorzichtig. Chatbots kunnen overtuigende maar onjuiste samenvattingen geven van nieuwsartikelen. Een aanpak is om de chatbot alleen te gebruiken om een lijst met zoektermen of trefwoorden te genereren, en die vervolgens zelf in te voeren in een zoekmachine. Zo blijf je zelf de regie houden over welke bronnen je raadpleegt. Je kunt ook overwegen om een AI-tool te gebruiken die specifiek is ontworpen voor nieuwsanalyse, zoals een tool die nieuwsfeeds indexeert en samenvat, maar die wel verwijst naar de originele bron.

Bron: Bright