Het antwoord op de vraag hoe je door de angstcampagnes van AI-bedrijven heen prikt: door je te realiseren dat doemscenario’s vaak onderdeel zijn van een marketingstrategie. Grote AI-bedrijven benadrukken de gevaren van hun technologie om die vervolgens toch op de markt te brengen. Voor jou als ondernemer betekent dit dat je angst niet als leidraad moet nemen bij het beoordelen van AI-toepassingen, maar dat je kijkt naar concrete feiten en eigen gebruiksscenario’s.

Wat er aan de hand is

AI-bedrijven zoals OpenAI en Anthropic waarschuwen regelmatig voor de gevaren van hun eigen producten. In 2019 zei OpenAI dat zijn GPT-2-model misleidende nieuwsberichten en oplichting mogelijk zou maken. Het bedrijf bracht het programma daarom eerst beperkt uit, maar negen maanden later was het alsnog volledig beschikbaar. Recentelijk deed Anthropic iets vergelijkbaars met zijn AI-programma Mythos, dat volgens het bedrijf door iedereen zonder technische kennis gebruikt zou kunnen worden om te hacken. De gevolgen voor economie en veiligheid zouden “enorm” kunnen zijn, aldus het bedrijf. Ook dit programma werd eerst alleen beschikbaar gesteld aan een kleine groep. Een paar maanden later lanceerde Anthropic een veiligere variant genaamd Fable.

Onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam ziet hier een patroon. De naam Mythos verwijst naar de Griekse mythologie, waardoor het programma krachtig en machtig lijkt. De aandacht voor Mythos hielp Anthropic vervolgens bij de lancering van Fable. “Uiteindelijk willen ze natuurlijk iets verkopen”, zegt Cools. Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dit beeld: dit soort bedrijven zegt elke paar maanden dat hun technologie gevaarlijk is.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB-ondernemer betekent dit dat je de boodschap van AI-leveranciers met een korrel zout moet nemen. De angst die wordt gezaaid, dient vaak een commercieel doel: het creëert aandacht en maakt het volgende, veiligere product aantrekkelijker. Dit patroon zie je terug in de hele sector. Een bedrijf dat waarschuwt voor gevaren, positioneert zichzelf als verantwoordelijk en deskundig. Tegelijkertijd zorgt de ophef ervoor dat het volgende product meer aandacht krijgt. Voor jou is het relevant omdat je op basis van deze angstverhalen beslissingen zou kunnen nemen die niet in het belang van je bedrijf zijn. Je zou bijvoorbeeld een duurder, “veiliger” product kunnen kiezen terwijl een eenvoudiger en goedkoper alternatief voor jouw toepassing beter werkt. Of je zou AI-toepassingen kunnen vermijden terwijl ze juist efficiëntiewinst opleveren.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en overweegt AI in te zetten voor klantenservice, is het verleidelijk om te kiezen voor een systeem dat zich profileert als “veilig” en “beheerst”. Overweeg om in plaats daarvan te starten met een eenvoudige chatbot die veelgestelde vragen beantwoordt. Test deze eerst op een klein deel van je klanten. Je zou kunnen beoordelen of de bot daadwerkelijk tijd bespaart en of klanten tevreden zijn, voordat je investeert in een duurder systeem.

Als je een team aanstuurt en medewerkers maken zich zorgen over AI, is het belangrijk om het gesprek aan te gaan op basis van feiten. Een mogelijkheid is om een bijeenkomst te organiseren waarin je samen bekijkt welke taken in jullie werkproces repetitief zijn en welke niet. Je zou kunnen voorstellen om AI alleen in te zetten voor die repetitieve taken, zoals het opstellen van standaardrapporten of het samenvatten van documenten. Zo wordt duidelijk dat AI een hulpmiddel is, geen vervanging.

Als je in de zorg werkt en AI overweegt voor administratieve ondersteuning, is het verstandig om de beweringen van leveranciers kritisch te bekijken. Vraag bij elke aanbieder om concrete voorbeelden van toepassingen in vergelijkbare organisaties. Je zou kunnen overwegen om een pilot te draaien met een klein aantal gebruikers en de resultaten na een maand te evalueren. Een optie is om daarbij zelf vast te stellen welke gegevens worden gebruikt en hoe de privacy wordt gewaarborgd, in plaats van de garanties van de leverancier klakkeloos over te nemen.

Als je verantwoordelijk bent voor de inkoop van software, is het zinvol om een standaardprocedure te ontwikkelen voor het beoordelen van AI-producten. Je zou kunnen beginnen met een lijst van concrete eisen die je bedrijf stelt, zoals integratie met bestaande systemen, kosten per gebruiker en de mogelijkheid om data over te dragen. Vervolgens kun je elke leverancier vragen om aan te tonen hoe het product aan deze eisen voldoet. Zo voorkom je dat je wordt meegesleept in een verhaal over gevaren en mogelijkheden, en blijf je bij de kern: lost dit product jouw probleem op?

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is steeds hetzelfde: laat je niet leiden door angst, maar door concrete behoeften en testresultaten.

Bron: Nos