Het antwoord is dat angst een verkooptactiek is. AI-bedrijven gebruiken doemscenario’s over banenverlies, hacking of zelfs de ondergang van de mensheid om hun producten krachtiger en belangrijker te laten lijken dan ze zijn. Voor jou als ondernemer betekent dit dat je de marketingboodschap moet scheiden van de feiten voordat je een AI-tool aanschaft. De kernvraag is niet of AI gevaarlijk is, maar welk probleem het voor jouw bedrijf oplost en welke garanties je daadwerkelijk krijgt.

Wat er aan de hand is

Grote AI-bedrijven zoals OpenAI en Anthropic waarschuwen regelmatig voor de gevaren van hun eigen technologie, om die vervolgens toch op de markt te brengen. Dit patroon is niet nieuw. Al in 2019, bijna vier jaar vóór de grote doorbraak van ChatGPT, uitte OpenAI zorgen over misbruik van zijn toenmalige tekstprogramma GPT-2. Het bedrijf stelde dat het gebruikt kon worden voor het maken van misleidende nieuwsberichten of oplichting en bracht het daarom eerst beperkt uit. Negen maanden later was GPT-2 alsnog volledig beschikbaar, met een waarschuwing dat het ook voor racisme of terrorisme gebruikt zou kunnen worden.

Recent deed AI-bedrijf Anthropic iets vergelijkbaars. Het kondigde een programma aan met de naam Mythos, waarmee volgens het bedrijf iedereen zonder technische kennis zou kunnen hacken. De gevolgen voor economie en veiligheid zouden ’enorm’ kunnen zijn, waarna het programma alleen beschikbaar werd gesteld aan een kleine groep. Een paar maanden later bracht het bedrijf een veiligere variant uit, genaamd Fable. Volgens onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam, die taalgebruik rond AI bestudeert, zorgde de angst rond Mythos ervoor dat Fable dezelfde aantrekkingskracht kreeg. Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dit patroon: bedrijven zeggen elke paar maanden dat hun technologie gevaarlijk is, om die vervolgens gewoon te verkopen.

Wat dit betekent

Voor jou als MKB-ondernemer betekent dit dat je kritisch moet kijken naar de boodschap van AI-leveranciers. De angst die ze creëren, dient vaak een commercieel doel: het maakt hun product belangrijk en urgent. Dit beïnvloedt hoe je naar AI-tools kijkt. Als een leverancier benadrukt hoe gevaarlijk of krachtig zijn technologie is, is de kans groot dat hij je wil imponeren, niet informeren. Het zegt iets over het verdienmodel achter de angst: door een beeld van risico en complexiteit te scheppen, kunnen bedrijven hogere prijzen vragen of zich profileren als de enige partij die de technologie veilig kan leveren. Voor jou is de praktische consequentie dat je niet moet kiezen op basis van indrukwekkende verhalen, maar op basis van concrete functionaliteit, contractuele afspraken en meetbare resultaten.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-tool overweegt voor je bedrijf, begin dan met het stellen van vragen over het verdienmodel van de leverancier. Vraag niet alleen wat de tool kan, maar ook waarom de leverancier er zo’n groot verhaal over vertelt. Een mogelijkheid is om te vragen naar concrete use cases van bedrijven in jouw sector, niet naar theoretische mogelijkheden. Vraag ook door op de risico’s die de leverancier zelf noemt: als een bedrijf zegt dat zijn technologie gevaarlijk is, vraag dan welke specifieke maatregelen er in jouw contract staan om die risico’s af te dekken. Overweeg om dit schriftelijk vast te leggen.

Als je een team aanstuurt dat met AI gaat werken, is het belangrijk om de angst uit de organisatie te halen. Leg uit dat de doemscenario’s in de media vaak marketing zijn en dat het doel is om de technologie te begrijpen, niet om er bang voor te zijn. Je zou kunnen overwegen om een interne testfase in te stellen waarin medewerkers de tool kunnen uitproberen zonder directe consequenties. Een optie is om een ‘AI-ambassadeur’ aan te wijzen die vragen beantwoordt en ervaringen deelt. Zo verschuift de focus van angst naar praktijk.

Als je in de zorg of een andere sector met strenge regels werkt, wees dan extra alert op leveranciers die met veiligheidsclaims komen. Vraag altijd om de officiële documentatie en certificeringen, niet om een persbericht. Een concrete stap is om in je inkoopvoorwaarden op te nemen dat de leverancier aansprakelijk blijft voor schade die ontstaat door het gebruik van de tool. Overweeg om een juridische check te laten doen op de algemene voorwaarden, specifiek op de paragrafen over aansprakelijkheid en garanties. Dit beschermt je tegen de situatie waarin een leverancier je bang maakt voor risico’s, maar die risico’s vervolgens bij jou legt.

Als je een bestaande AI-tool gebruikt en twijfelt over de veiligheid, plan dan een evaluatiemoment in. Stel jezelf de vraag of de tool nog steeds doet wat je ervan verwacht en of de leverancier transparant is over updates en wijzigingen. Een mogelijkheid is om een exitstrategie te definiëren: wat gebeurt er met jouw data als je stopt met de tool? Dit geeft je controle, ongeacht wat de leverancier beweert over de kracht of gevaren van zijn technologie.

Bron: Nos