AI-bedrijven hebben er baat bij dat je denkt dat hun technologie levensgevaarlijk is. Die angst is onderdeel van hun marketingstrategie: het maakt hun producten krachtiger en belangrijker dan ze in werkelijkheid zijn. Voor jou als ondernemer is het daarom cruciaal om bij de aanschaf van AI-tools een onderscheid te maken tussen reële gevaren en verkooppraatjes.

Wat er aan de hand is

De NOS bericht over een patroon dat grote AI-bedrijven als OpenAI en Anthropic herhaaldelijk vertonen. Ze waarschuwen voor de gevaren van hun nieuwste technologie, maken zichzelf daarmee belangrijk, en brengen het product vervolgens gewoon op de markt. Zo waarschuwde OpenAI in 2019 dat zijn GPT-2-model gebruikt kon worden voor misleidende nieuwsberichten en oplichting. Negen maanden later werd het programma alsnog volledig beschikbaar gesteld. Recent deed Anthropic hetzelfde met zijn AI-programma Mythos, waarvan het bedrijf beweerde dat het ’enorme gevolgen’ kon hebben voor de economie en nationale veiligheid. Het werd beperkt uitgebracht, maar een paar maanden later lanceerde het bedrijf Fable, een variant die volgens hen wel veilig was. Onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam ziet dit als een bewuste strategie: de angst rondom Mythos gaf het latere, commerciëlere product Fable dezelfde aantrekkingskracht. Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dit beeld: dit soort bedrijven zegt elke paar maanden dat hun technologie gevaarlijk is, om er vervolgens toch mee te komen.

Wat dit betekent

Voor jou als beslisser in het MKB betekent dit dat je de boodschap van AI-leveranciers met een korrel zout moet nemen. Wanneer een verkoper zegt dat zijn AI-tool ‘ongekend krachtig’ of ‘revolutionair’ is, is de kans groot dat dit eerder een verkoopargument is dan een objectieve waarschuwing. De doemscenario’s die je hoort — banenverlies, hacking, zelfs het einde van de mensheid — hebben volgens de onderzoekers één gezamenlijk doel: jou ervan overtuigen dat AI zo invloedrijk is dat je niet zonder kunt. Voor een klein bedrijf is het gevaar van AI zelden dat het de wereld vernietigt. Het echte risico zit in de dagelijkse praktijk: een tool die niet doet wat je ervan verwacht, data die niet goed wordt beschermd, of een systeem dat fouten maakt in je administratie. Die risico’s moet je serieus nemen, maar ze hebben weinig te maken met de apocalyptische verhalen van leveranciers.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-tool overweegt voor je bedrijfsvoering, begin dan met een nuchtere risico-inschatting. Vraag jezelf af wat er concreet mis kan gaan in jouw situatie, niet wat de leverancier zegt dat er mis kan gaan. Een goede eerste stap is om de beweringen van de verkoper naast de feiten te leggen: wat doet de tool precies, welke data gebruikt hij, en wat gebeurt er als hij faalt? Je zou kunnen overwegen om een proefperiode te vragen waarin je de tool test met echte, maar niet-kritieke bedrijfsdata.

Als je een team aanstuurt dat met AI gaat werken, wees dan duidelijk over wat de tool wel en niet kan. De angst dat medewerkers hun baan verliezen aan AI is vaak gebaseerd op de overdreven verhalen van leveranciers. In de praktijk gaat het meestal om ondersteuning van bestaand werk. Een mogelijkheid is om een interne sessie te organiseren waarin je samen met je team bekijkt welke taken de AI daadwerkelijk kan overnemen en welke niet. Zo schep je duidelijkheid en voorkom je dat angst de boventoon voert.

Als je een AI-tool koopt voor klantcontact of administratie, let dan op de kleine lettertjes. De echte risico’s zitten niet in terminator-achtige scenario’s, maar in praktische zaken zoals datalekken, foutieve output of onduidelijke aansprakelijkheid. Overweeg om in je contract vast te leggen wie verantwoordelijk is als de tool een fout maakt die jouw bedrijf schade oplevert. Je zou ook kunnen vragen naar de ervaringen van andere gebruikers in jouw sector, los van de door de leverancier aangeleverde referenties.

Als je een aanbieding ziet die te mooi klinkt om waar te zijn, vraag dan door op de risico’s die de leverancier zelf noemt. Wanneer een bedrijf zegt dat zijn technologie ‘gevaarlijk’ of ‘ongekend krachtig’ is, vraag dan wat dat concreet betekent voor jouw gebruik. Een serieuze leverancier kan je vertellen welke beperkingen de tool heeft en waar je op moet letten. Als het antwoord vaag blijft, is dat een signaal dat het vooral om verkoop gaat.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is helder: laat je niet intimideren door doemscenario’s, maar beoordeel AI-tools op wat ze voor jouw bedrijf concreet opleveren en welke risico’s je zelf kunt inschatten.

Bron: Nos