De handhaving van de AI Act is op 2 augustus 2026 officieel van start gegaan. Vanaf nu kunnen bedrijven en overheden die AI-systemen ontwikkelen, aanbieden of gebruiken, gecontroleerd en beboet worden als zij de nieuwe regels overtreden. De belangrijkste impact voor jouw bedrijf komt van de nieuwe transparantieregels, die gelden voor élk bedrijf dat AI gebruikt — ook als je het systeem niet zelf hebt ontwikkeld.

Wat er aan de hand is

De Europese Commissie is begonnen met de handhaving van de regels uit de EU AI-wet. Dat betekent dat de regels niet alleen geldig zijn, maar ook officieel worden gecontroleerd. De implementatie van de AI Act verloopt stapsgewijs sinds augustus 2024. In februari 2025 werden bepaalde AI-praktijken zoals ‘social scoring’ verboden en gingen de verplichtingen voor AI-geletterdheid van medewerkers in. Een jaar later kwamen daar regels bij voor general-purpose AI-modellen, zoals grote taalmodellen. De deadline voor verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico is verschoven naar december 2027. De meeste impact voor bedrijven komt nu van de transparantieregels, waarvoor de Commissie onlangs richtlijnen publiceerde.

Wat dit betekent

De nieuwe fase brengt drie concrete verplichtingen met zich mee waar je als ondernemer direct mee te maken hebt. Ten eerste moeten systemen met een algemeen doel, zoals grote taalmodellen, voldoen aan strenge EU-eisen rondom auteursrecht en technische documentatie. Ten tweede moeten werkgevers ervoor zorgen dat hun personeel voldoende kennis heeft om veilig en begrijpelijk met AI-tools te werken. Ten derde moeten bedrijven hun systemen zo inrichten dat verplichte meldingen en labels automatisch aan de eindgebruiker worden getoond. Die laatste regel raakt vrijwel elk bedrijf dat chatbots of AI-contenttools inzet, ongeacht de grootte van de organisatie.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een chatbot op je website gebruikt voor klantcontact… dan moet die chatbot gebruikers kenbaar maken dat ze met AI interacteren. Je zou kunnen overwegen om een standaardmelding toe te voegen aan het chatvenster, zoals ‘U spreekt met een AI-assistent’. Controleer of je chatbotsoftware deze melding automatisch toont, want de verplichting geldt voor het systeem zelf, niet voor een handmatige toevoeging. Een optie is om je leverancier te vragen of zij de melding al hebben ingebouwd.

Als je AI gebruikt om content te genereren of te bewerken… zoals productbeschrijvingen, nieuwsbrieven of afbeeldingen, dan moeten gebruikers kunnen zien dat die content door AI is gemaakt of bewerkt. Overweeg om een standaardlabel toe te voegen aan AI-gegenereerde content, bijvoorbeeld in de vorm van een voetnoot of een zichtbare vermelding. Je zou kunnen overwegen om dit proces te automatiseren, zodat het label automatisch wordt toegevoegd bij het publiceren.

Als je een team aanstuurt dat met AI-tools werkt… dan ben je verplicht om te zorgen voor AI-geletterdheid van je medewerkers. Een mogelijkheid is om een korte training of workshop te organiseren waarin je uitlegt welke AI-tools het bedrijf gebruikt en wat de risico’s en verantwoordelijkheden zijn. Je zou kunnen overwegen om dit onderdeel te maken van je reguliere onboarding of jaarlijkse bijscholing. Het hoeft geen uitgebreide cursus te zijn, maar je moet kunnen aantonen dat je personeel voldoende kennis heeft.

Als je AI-systemen inkoopt van externe leveranciers… dan draag je juridische verantwoordelijkheid voor het gebruik ervan, ook al heb je het systeem niet zelf ontwikkeld. Overweeg om je huidige AI-leveranciers te vragen of zij voldoen aan de nieuwe transparantie-eisen en of zij technische documentatie kunnen overleggen. Je zou kunnen overwegen om dit als standaardvraag op te nemen in je inkoopprocedure voor nieuwe software.

Bron: Computable