De Europese Commissie handhaaft sinds 2 augustus 2026 de transparantieregels van de AI Act. Dit betekent dat je bedrijf nu juridisch verantwoordelijk is voor het gebruik van AI-systemen, ook als je ze niet zelf hebt ontwikkeld. De belangrijkste nieuwe verplichtingen zijn het kenbaar maken van AI-interacties en het waarborgen van AI-geletterdheid onder je personeel. De regels voor AI-systemen met een hoog risico volgen later, pas in december 2027.

Wat er aan de hand is

Op zondag 2 augustus 2026 is een nieuwe fase van de EU AI-wet ingegaan. Vanaf deze datum kunnen bedrijven en overheden officieel gecontroleerd en beboet worden als zij de regels overtreden. De AI Act wordt sinds augustus 2024 gefaseerd ingevoerd. Eerder werden al bepaalde AI-praktijken verboden, zoals ‘social scoring’, en golden er verplichtingen voor AI-geletterdheid van medewerkers. Een jaar geleden kwamen daar regels bij voor general-purpose AI-modellen, zoals grote taalmodellen.

De meeste impact voor bedrijven komt nu van de nieuwe transparantieregels. Die regels gelden voor elk bedrijf dat AI gebruikt, ook als het AI-systeem niet zelf is ontwikkeld. De Europese Commissie heeft hiervoor onlangs richtlijnen gepubliceerd. De deadline voor verplichtingen voor AI-systemen met een hoog risico is verschoven naar december 2027.

Wat dit betekent

Voor ondernemers betekent dit dat je niet meer kunt volstaan met het simpelweg inzetten van AI-tools. De wet stelt nu concrete eisen aan hoe je deze tools gebruikt en hoe je erover communiceert. De drie belangrijkste verplichtingen die nu direct gelden zijn risicobeheer voor algemene AI-systemen, AI-geletterdheid van je personeel en de informatieplicht richting gebruikers.

De informatieplicht is het meest zichtbaar: chatbots en andere interactieve AI-systemen moeten gebruikers kenbaar maken dat ze met AI interacteren. Ook content die door AI is gegenereerd of bewerkt, moet als zodanig herkenbaar zijn. Dit geldt voor elke organisatie, van een eenmanszaak tot een groot bedrijf, die AI inzet in contact met klanten of medewerkers.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een chatbot op je website hebt staan die vragen van klanten beantwoordt, moet je ervoor zorgen dat dit duidelijk wordt gecommuniceerd. Overweeg om een melding toe te voegen zoals ‘U chat nu met een AI-assistent’ voordat het gesprek begint. Controleer ook of je chatbot geen content genereert die als menselijk zou kunnen worden opgevat zonder dat dit wordt vermeld.

Als je AI gebruikt voor het genereren van content, zoals productbeschrijvingen, nieuwsbrieven of social media-berichten, moet je nadenken over hoe je dit kenbaar maakt. Een optie is om een standaardregel toe te voegen aan je contentproductieproces waarin staat dat de tekst met AI is opgesteld. Dit kan bijvoorbeeld in de colofon van je nieuwsbrief of in een toelichting bij je productpagina’s.

Als je een team aanstuurt dat met AI-tools werkt, heb je een verantwoordelijkheid voor AI-geletterdheid. Je zou kunnen overwegen om een korte training te organiseren waarin je medewerkers leert hoe ze AI veilig en begrijpelijk kunnen inzetten. Inventariseer eerst welke AI-tools er binnen je bedrijf worden gebruikt en welke kennis je team daarvoor nodig heeft. Dit hoeft geen uitgebreide cursus te zijn, maar moet wel aantoonbaar zijn.

Als je AI-systemen gebruikt die niet door jezelf zijn ontwikkeld, zoals een CRM-systeem met AI-functies of een AI-vertaaltool, ben je ook verantwoordelijk voor de transparantie daarvan. Het is verstandig om bij je leverancier na te vragen hoe zij omgaan met de nieuwe eisen. Vraag bijvoorbeeld of hun systeem automatisch meldingen aan eindgebruikers toont en of zij technische documentatie kunnen leveren die voldoet aan de EU-eisen.

Als je een bedrijf runt dat zelf AI-modellen ontwikkelt of aanpast, gelden er strenge eisen rondom auteursrecht en technische documentatie. Je zou kunnen overwegen om een compliance-check te doen op je ontwikkelproces. Bekijk of je documentatie op orde is en of je kunt aantonen dat je je aan de auteursrechtregels houdt. De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar het is verstandig om dit niet uit te stellen.

Bron: Computable