Het antwoord is dat AI-bedrijven bewust angst zaaien over hun eigen technologie om die vervolgens als krachtig en onmisbaar te positioneren. Voor jou als ondernemer betekent dit dat je de doemscenario’s moet zien als marketing, niet als objectieve risicoanalyse, en je adoptiebeslissing baseert op concrete bedrijfsbehoeften in plaats van op hypes.

Wat er aan de hand is

Uit een analyse van NOS blijkt dat grote AI-bedrijven zoals OpenAI en Anthropic structureel waarschuwen voor de gevaren van hun eigen producten, om ze daarna toch op de markt te brengen. Zo uitte OpenAI in 2019 al zorgen over misbruik van GPT-2, een vroege versie van het programma waar later ChatGPT op werd gebouwd. Het bedrijf waarschuwde voor misleidende nieuwsberichten en oplichting, maar bracht het programma negen maanden later alsnog volledig beschikbaar.

Recent deed Anthropic hetzelfde met een AI-programma genaamd Mythos. Volgens het bedrijf zou iedereen zonder technische kennis ermee kunnen hacken, met “enorme gevolgen voor de economie en nationale veiligheid”. Het werd daarom beperkt uitgebracht. Een paar maanden later lanceerde Anthropic Fable, een variant die volgens het bedrijf wel veilig zou zijn. Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam, die onderzoek doet naar taalgebruik rond AI, ziet hier een patroon: de angst rondom Mythos gaf Fable dezelfde aantrekkingskracht. Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dat dit een structurele strategie is van AI-bedrijven.

Wat dit betekent

Voor het midden- en kleinbedrijf is dit cruciaal om te begrijpen. Wanneer een leverancier zegt dat zijn AI-tool zo gevaarlijk is dat je er voorzichtig mee moet zijn, is dat geen objectieve waarschuwing maar een positioneringsstrategie. Het doel is om de technologie als machtig en onmisbaar neer te zetten, zodat jij denkt dat je niet achter kunt blijven.

Dit betekent dat je bij elke AI-aanbieding twee vragen moet stellen. Ten eerste: is de angst die wordt gezaaid gebaseerd op feiten die voor mijn bedrijf relevant zijn? Ten tweede: wat lost dit product concreet op in mijn bedrijfsvoering? De naamgeving speelt hier ook een rol, zoals Cools opmerkt over de naam Mythos die aan Griekse goden doet denken. Het taalgebruik is ontworpen om ontzag op te roepen, niet om jou als klant objectief te informeren.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-tool overweegt voor je administratie of klantcontact, wees je dan bewust van de framing. Een leverancier die waarschuwt voor de gevaren van zijn eigen product, doet dat niet uit bezorgdheid om jouw bedrijf maar om de technologie een aura van kracht te geven. Je zou kunnen besluiten om alleen te kijken naar de concrete functionaliteiten die je nodig hebt, zoals automatische factuurverwerking of het samenvatten van klantgesprekken. Vraag bij de leverancier om een demo met jouw eigen data, zodat je kunt zien wat het product werkelijk doet in jouw situatie.

Als je een team aanstuurt dat met AI gaat werken, is het belangrijk om het verschil tussen hype en realiteit te benoemen. Medewerkers kunnen ongerust raken door berichten over banenverlies of veiligheidsrisico’s. Een mogelijkheid is om een interne sessie te organiseren waarin je de doemscenario’s naast de feitelijke mogelijkheden legt. Laat zien wat de tool wel en niet kan met jullie eigen processen, en stel duidelijke afspraken op over gebruik en databeveiliging. Zo neem je de angst weg zonder de technologie te negeren.

Als je een investeringsbeslissing moet nemen over AI, overweeg dan om de marketingtaal te negeren en te kijken naar onafhankelijke tests en ervaringen van andere bedrijven in jouw sector. Leveranciers die waarschuwen voor gevaren, doen dat vaak om een premium imago te creëren. Je zou kunnen afspreken dat je alleen besluit op basis van een proefperiode met een kleine groep gebruikers, en dat je de resultaten meet aan de hand van concrete criteria zoals tijdwinst of foutreductie. De angstcampagnes zeggen meer over de marketingstrategie van het bedrijf dan over de waarde van het product voor jouw organisatie.

Bron: NOS