Het antwoord op de vraag of je als ondernemer bang moet zijn voor AI-doemscenario’s is nee. Grote AI-bedrijven gebruiken angst als marketingstrategie om hun producten krachtiger te laten lijken, maar uiteindelijk brengen ze de technologie altijd op de markt. Voor het MKB is het belangrijker om hypes te doorprikken en nuchter te beoordelen welke AI-tools daadwerkelijk waarde toevoegen aan je bedrijfsvoering.

Wat er aan de hand is

AI-bedrijven vertellen graag hoe gevaarlijk hun nieuwste technologie is, om die vervolgens toch uit te brengen. Dit patroon herhaalt zich al jaren. Zo waarschuwde OpenAI in 2019 dat zijn vroege AI-programma GPT-2 gebruikt kon worden voor misleidende nieuwsberichten en oplichting. Het bedrijf bracht het programma daarom eerst beperkt uit, maar negen maanden later was GPT-2 alsnog volledig beschikbaar.

Recent deed AI-bedrijf Anthropic hetzelfde met zijn programma Mythos. Volgens het bedrijf zou iedereen zonder technische kennis ermee kunnen hacken, met “enorme gevolgen voor de economie en nationale veiligheid”. Het werd alleen beschikbaar gesteld aan een kleine groep bedrijven. Een paar maanden later bracht Anthropic een veiligere variant uit, genaamd Fable.

Volgens onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam is dit een bewuste strategie. De naam Mythos doet denken aan de Griekse mythologie, “alsof het een soort god is. Daardoor denk je al snel dat het heel krachtig of machtig is.” De aandacht voor Mythos hielp Anthropic vervolgens om Fable onder de aandacht te brengen. “Uiteindelijk willen ze natuurlijk iets verkopen”, zegt Cools.

Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dit beeld: “Dit soort bedrijven zegt elke paar maanden: ‘Onze technologie is zo gevaarlijk en zo vreselijk, daar moeten we heel voorzichtig mee zijn.’”

Wat dit betekent

Voor jou als ondernemer betekent dit dat je kritisch moet blijven bij AI-aankondigingen. Een persbericht vol waarschuwingen is geen reden om een tool te mijden, maar ook geen reden om er direct in te investeren. Het is een marketingboodschap, geen objectieve beoordeling.

De angst die AI-bedrijven creëren, heeft een doel: het laat hun technologie groter en belangrijker lijken dan die in de praktijk is. Dit kan ertoe leiden dat je overhaaste beslissingen neemt, bijvoorbeeld door een duur AI-systeem aan te schaffen omdat je bang bent achter te blijven. Of juist het tegenovergestelde: je vermijdt elke AI-toepassing omdat je denkt dat het te ingewikkeld of te risicovol is.

De realiteit is dat de meeste AI-tools voor het MKB gewoon praktische hulpmiddelen zijn. Ze kunnen processen versnellen, maar ze vernietigen niet je bedrijf. Het is zaak om de hype te scheiden van de daadwerkelijke functionaliteit.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een webshop runt en overweegt om AI in te zetten voor klantenservice, laat je dan niet afschrikken door doemverhalen over zelfbewuste systemen. Een chatbot die veelgestelde vragen beantwoordt, is geen sciencefiction. Vraag bij de leverancier naar concrete voorbeelden van hoe de tool werkt bij bedrijven van jouw omvang. Laat je niet verleiden door grootse beloften, maar test de tool eerst met een klein deel van je klantvragen.

Als je een team aanstuurt en overweegt AI-tools voor tekstverwerking of data-analyse, bespreek dan openlijk met je medewerkers wat de tool wel en niet kan. De angst dat iedereen zijn baan verliest, is volgens de praktijk zelden terecht. Een mogelijkheid is om een middag te reserveren waarin het team zelf met de tool experimenteert. Zo ontdek je samen wat het oplevert en waar de beperkingen liggen.

Als je in de zorg werkt en AI overweegt voor administratieve taken, wees je dan bewust van de veiligheidsclaims die leveranciers maken. Een bedrijf dat zegt dat zijn technologie “enorme gevolgen” kan hebben, is niet per se betrouwbaarder dan een bedrijf dat gewoon uitlegt wat de software doet. Overweeg om een pilot te draaien met een beperkte dataset, zodat je zelf kunt beoordelen of de tool voldoet aan jouw eisen.

Als je een marketingbudget beheert en AI-tools overweegt voor contentcreatie, vergelijk dan de daadwerkelijke output met je eigen kwaliteitsnormen. De angst dat AI teksten produceert die niet van menselijk werk te onderscheiden zijn, klopt in de praktijk vaak niet. Een optie is om een tool een maand te gebruiken voor concepten, die je vervolgens zelf redigeert. Zo bepaal je zelf of het meerwaarde biedt.

Als je als zzp’er overweegt om AI in te zetten voor administratie of planning, begin dan klein. Je hoeft niet te wachten tot een technologie “volwassen” is, maar je hoeft ook niet de eerste te zijn. Kies een tool die een duidelijk probleem oplost, zoals het opstellen van offertes of het plannen van afspraken. Test het met een concreet project en beoordeel of het je tijd oplevert.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is steeds hetzelfde: laat je niet leiden door angst, maar door functionaliteit. Vraag leveranciers naar concrete mogelijkheden, test zelf en oordeel op basis van resultaten.

Bron: Nos