Het antwoord op de vraag hoe je AI-producten objectief inkoopt, begint met het herkennen van een patroon: leveranciers die waarschuwen voor de gevaren van hun eigen technologie, brengen die technologie vervolgens gewoon op de markt. Die angst is geen bijzaak, maar een bewuste verkoopstrategie. Voor ondernemers betekent dit dat je bij elke AI-aankoop de boodschap moet scheiden van het product, en je beslissing moet baseren op feiten in plaats van op het drama rondom de lancering.

Wat er aan de hand is

Uit een analyse van onderzoekers en deskundigen, gepubliceerd door de NOS, blijkt dat grote AI-bedrijven structureel gebruikmaken van doemscenario’s bij hun productlanceringen. Het patroon is steeds hetzelfde: eerst wordt gewaarschuwd voor de enorme risico’s van een nieuw AI-programma, vervolgens wordt het product alsnog uitgebracht. OpenAI deed dit in 2019 al met GPT-2, waarvan het zei dat het gebruikt kon worden voor misleidende nieuwsberichten en oplichting. Negen maanden later was het programma alsnog volledig beschikbaar. Recentelijk deed AI-bedrijf Anthropic hetzelfde met een hackingtool die volgens het bedrijf zelf ’enorme gevolgen’ kon hebben voor de economie en nationale veiligheid. Ook dit product werd, na een beperkte introductie, gevolgd door een veilig geachte variant die wél breed beschikbaar kwam. Volgens Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam, die onderzoek doet naar het taalgebruik rond AI, is dit een bewuste strategie om aandacht te genereren en een product aantrekkelijker te maken.

Wat dit betekent

Voor jou als ondernemer betekent dit dat de boodschap van een AI-leverancier niet altijd betrouwbaar is. De angst die wordt gezaaid, is onderdeel van het verkooppraatje. Het doel is niet om jou te beschermen, maar om jou te overtuigen van de kracht van het product. Wanneer een leverancier zegt dat zijn technologie ‘ongekend gevaarlijk’ of ‘revolutionair’ is, zegt dat vooral iets over hoe het bedrijf wil dat jij het product ziet, niet over wat het product daadwerkelijk voor jouw bedrijf kan betekenen. Dit geldt voor zowel de risico’s als de beloften. Het is daarom zaak om bij elke aankoop de claims van de leverancier te negeren en zelf te onderzoeken wat de technologie concreet voor jouw processen doet.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-tool overweegt voor je bedrijfsvoering, is het belangrijk om de aankondiging van de leverancier te lezen als een marketinguiting, niet als een objectieve evaluatie. Vraag jezelf af wat het product doet, niet wat het volgens de leverancier zou kunnen betekenen. Je zou kunnen overwegen om een proefperiode te eisen waarin je de tool test op jouw eigen data, in plaats van te vertrouwen op de voorbeelden die de leverancier aanreikt.

Als je een gesprek hebt met een accountmanager van een AI-bedrijf, is het een optie om expliciet te vragen naar de beperkingen van het product. Een leverancier die vooral spreekt over de gevaren van de technologie, probeert je mogelijk te imponeren. Overweeg om door te vragen naar de daadwerkelijke prestaties op jouw type taken, en vraag om onafhankelijke benchmarks of referenties van bedrijven die vergelijkbaar zijn met het jouwe.

Als je een team aanstuurt dat met AI gaat werken, is het verstandig om intern een vast stappenplan te hanteren voor de beoordeling van nieuwe tools. Een mogelijkheid is om een checklist op te stellen met objectieve criteria, zoals integratiemogelijkheden, kosten en meetbare resultaten. Door deze criteria vooraf vast te leggen, voorkom je dat de beslissing wordt beïnvloed door de hype of angst rondom een lancering.

Als je een bestaande AI-leverancier evalueert, is het een idee om terug te kijken naar eerdere aankondigingen van dat bedrijf. Zijn eerdere doemscenario’s uitgekomen? Heeft het bedrijf producten die als ‘gevaarlijk’ werden bestempeld later gewoon uitgebracht? Dit historische patroon kan je helpen om de huidige boodschap beter te duiden en je verwachtingen bij te stellen.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is duidelijk: laat je niet leiden door de angst die een leverancier oproept, maar door de feiten die je zelf kunt verifiëren.

Bron: Nos