De Europese Commissie handhaaft sinds 2 augustus 2026 de transparantieregels uit de EU AI-wet. Dit betekent dat je bedrijf nu gecontroleerd en beboet kan worden als je AI-systemen gebruikt zonder dat gebruikers dit weten. De belangrijkste verplichting voor de meeste MKB’ers is de informatieplicht: je moet klanten en medewerkers automatisch laten weten wanneer ze met AI praten of wanneer content door AI is gemaakt.

Wat er aan de hand is

De AI Act wordt sinds augustus 2024 gefaseerd ingevoerd. Op 2 augustus 2026 is een nieuwe mijlpaal bereikt: de handhaving van veel regels is nu officieel van start gegaan. Eerder werden al bepaalde AI-praktijken verboden, zoals ‘social scoring’ (februari 2025), en golden er verplichtingen voor AI-geletterdheid van medewerkers. Een jaar geleden kwamen daar regels bij voor general-purpose AI-modellen, zoals grote taalmodellen.

De nieuwe fase richt zich vooral op transparantie. Volgens Computable geldt de meeste impact voor bedrijven uit de nieuwe transparantieregels. Die regels zijn van toepassing op elk bedrijf dat AI gebruikt, ook als je het systeem niet zelf hebt ontwikkeld. De Europese Commissie heeft hiervoor onlangs richtlijnen gepubliceerd. De deadline voor AI-systemen met een hoog risico is verschoven naar december 2027.

Wat dit betekent

Voor ondernemers betekent dit dat je juridische verantwoordelijkheid draagt voor de AI-systemen die je op de werkvloer gebruikt of aan klanten aanbiedt. Het maakt niet uit of je een chatbot van een externe leverancier inzet of zelf een model hebt getraind. De regels gelden voor drie concrete gebieden.

Risicobeheer: systemen met een algemeen doel, zoals grote taalmodellen, moeten voldoen aan strenge EU-eisen rondom auteursrecht en technische documentatie. AI-geletterdheid: je moet als werkgever zorgen dat je personeel voldoende kennis heeft om veilig en begrijpelijk met AI-tools te werken. Informatieplicht: je systemen moeten zo zijn ingericht dat verplichte meldingen en labels automatisch aan de eindgebruiker worden getoond. Chatbots en andere interactieve systemen moeten gebruikers kenbaar maken dat ze met AI interacteren.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een chatbot op je website gebruikt voor klantcontact, dan moet die chatbot zich nu kenbaar maken als AI. Je zou kunnen controleren of je huidige systeem standaard een melding toont zoals ‘U spreekt met een chatbot’. Een optie is om je leverancier te vragen hoe zij aan deze informatieplicht voldoen, want de verantwoordelijkheid ligt bij jou als aanbieder.

Als je AI-tools inzet voor contentproductie, zoals blogs, productbeschrijvingen of marketingmateriaal, dan moet je overwegen hoe je dit kenbaar maakt aan je publiek. De regels vereisen dat content die door AI is gegenereerd of bewerkt, als zodanig wordt herkend. Je zou kunnen kijken naar automatische labels of een vaste vermelding in je publicaties.

Als je een team aanstuurt dat dagelijks met AI-assistenten werkt, dan heb je een verplichting rondom AI-geletterdheid. Je zou kunnen inventariseren welke medewerkers welke AI-tools gebruiken en of zij weten hoe ze die veilig en verantwoordelijk inzetten. Overweeg om een korte interne training of richtlijn op te stellen, zodat je kunt aantonen dat je aan deze plicht voldoet.

Als je AI-systemen inkoopt van externe leveranciers, dan is het verstandig om je contracten na te lopen. Vraag je leveranciers hoe zij voldoen aan de transparantie-eisen en of hun systemen automatisch de verplichte meldingen tonen. Een mogelijkheid is om dit vast te leggen in je inkoopvoorwaarden, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij een controle.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is helder: inventariseer binnen een week welke AI-systemen je gebruikt, controleer of ze zich kenbaar maken aan gebruikers, en zorg dat je medewerkers weten hoe ze er veilig mee omgaan.

Bron: Computable