Het antwoord is simpel: AI-bedrijven gebruiken doemscenario’s als marketingstrategie om hun producten krachtiger en belangrijker te laten lijken dan ze zijn. Voor jou als ondernemer betekent dit dat je bij de aanschaf van AI-tools niet moet afgaan op angstaanjagende verhalen, maar op concrete, zakelijke argumenten. De kunst is om de hype te doorzien en een nuchtere beslissing te nemen op basis van wat de technologie daadwerkelijk voor jouw bedrijf kan betekenen.

Wat er aan de hand is

AI-bedrijven zoals OpenAI en Anthropic waarschuwen regelmatig voor de gevaren van hun eigen technologie, om die vervolgens toch op de markt te brengen. Dit patroon is niet nieuw. Al in 2019 waarschuwde OpenAI voor de risico’s van GPT-2, een vroege versie van het programma waar later ChatGPT op werd gebouwd. Het bedrijf stelde dat het gebruikt kon worden voor misleidende nieuwsberichten en oplichting, en bracht het daarom eerst beperkt uit. Negen maanden later was het programma alsnog volledig beschikbaar.

Recent deed AI-bedrijf Anthropic hetzelfde met een programma dat volgens het bedrijf iedereen zonder technische kennis zou kunnen laten hacken. De gevolgen voor economie en veiligheid zouden “enorm” kunnen zijn, aldus het bedrijf, dat het programma daarom alleen aan een kleine groep beschikbaar stelde. Enkele maanden later bracht het bedrijf een veiligere variant uit, die profiteerde van de aandacht die het angstaanjagende verhaal had gegenereerd. Onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam wijst erop dat namen als ‘Mythos’ bewust gekozen lijken om een beeld van kracht en macht op te roepen. Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dit patroon: bedrijven zeggen elke paar maanden dat hun technologie gevaarlijk is, om die vervolgens toch te verkopen.

Wat dit betekent

Voor het midden- en kleinbedrijf betekent dit dat je bij AI-inkopen te maken hebt met verkopers die belang hebben bij een beeld van gevaar en complexiteit. Dat beeld dient een commercieel doel: het maakt het product belangrijker en rechtvaardigt hogere prijzen. Het gevolg is dat jij als koper wordt weggejaagd door angst — voor banenverlies, veiligheidsrisico’s of technologische achterstand — terwijl de werkelijke vraag eenvoudiger is: lost dit product een concreet probleem op voor mijn bedrijf? De doemscenario’s zeggen vooral iets over de marketingstrategie van de aanbieder, niet over de daadwerkelijke risico’s of mogelijkheden van de technologie voor jouw specifieke situatie.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een nieuwe AI-tool overweegt voor je bedrijf… is het verstandig om het verhaal van de leverancier te scheiden van de feiten. Vraag bij een demonstratie niet naar de gevaren of de indrukwekkende mogelijkheden, maar naar concrete resultaten: wat doet dit programma precies, hoeveel tijd bespaart het, en wat kost het op jaarbasis? Een verkoper die vooral over risico’s praat in plaats van over toepassingen, verkoopt mogelijk eerder een imago dan een product.

Als je een offerte vergelijkt van meerdere AI-aanbieders… zou je kunnen overwegen om dezelfde vraag aan alle partijen voor te leggen en hun antwoorden naast elkaar te leggen. Let daarbij op de toon: een aanbieder die waarschuwt voor de gevaren van zijn eigen product, maar het vervolgens gewoon verkoopt, hanteert een strategie die je niet hoeft te belonen. Een partij die helder uitlegt wat de beperkingen zijn en wat het product niet kan, is mogelijk betrouwbaarder.

Als je een team hebt dat sceptisch staat tegenover AI… is een mogelijkheid om de angst uit de discussie te halen door een proefperiode in te stellen met een duidelijke, kleine opdracht. Laat het team zelf ervaren wat de tool wel en niet kan, in plaats van te vertrouwen op de verhalen van de leverancier. Die ervaring is vaak nuchterder dan zowel de doemscenario’s als de beloften.

Als je een contract moet beoordelen van een AI-leverancier… overweeg om expliciet te vragen naar de beperkingen van het product en naar situaties waarin het niet goed werkt. Een leverancier die daar open over is, geeft je een realistischer beeld dan een partij die vooral de gevaren van de technologie benadrukt om die vervolgens als oplossing te presenteren.

Als je een AI-investering moet verantwoorden aan je boekhouder of zakenpartner… is het raadzaam om het gesprek te voeren op basis van meetbare doelen: tijdwinst, kostenbesparing of omzetgroei. Laat je niet verleiden tot discussies over existentiële risico’s van AI. Die discussie is interessant, maar niet relevant voor de vraag of een tool van honderd euro per maand jouw administratie versnelt.

Bron: Nos