Het antwoord is dat grote AI-bedrijven bewust angstaanjagende verhalen over hun eigen technologie verspreiden om die technologie belangrijker te laten lijken dan hij is. Voor jou als ondernemer betekent dit dat je de marketingpraat moet scheiden van de feiten voordat je een AI-tool voor je bedrijf kiest. De doemscenario’s die je hoort — banenverlies, chaos, vernietiging — zijn vaak onderdeel van een verkoopstrategie, geen objectieve waarschuwing.

Wat er aan de hand is

Uit een analyse van NOS blijkt dat AI-bedrijven zoals OpenAI en Anthropic structureel waarschuwen voor de gevaren van hun eigen producten, om ze vervolgens toch op de markt te brengen. OpenAI zei in 2019 bijvoorbeeld dat zijn GPT-2-model kon leiden tot ‘grote problemen’ zoals misleidende nieuwsberichten en oplichting. Negen maanden later werd het model alsnog volledig beschikbaar gesteld. Recent deed Anthropic iets soortgelijks met zijn AI-programma Mythos, waarvan het bedrijf beweerde dat het ’enorme gevolgen’ kon hebben voor de economie en nationale veiligheid. Het programma werd beperkt uitgebracht, maar een paar maanden later volgde een veiligere variant genaamd Fable, die wel breed beschikbaar kwam. Volgens onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam is dit een patroon: de angst rondom een gevaarlijk product creëert aandacht en maakt het volgende, veiligere product aantrekkelijker. Technologiedeskundige Bert Hubert bevestigt dat AI-bedrijven dit ‘de hele tijd’ doen.

Wat dit betekent

Voor het midden- en kleinbedrijf is dit geen theoretisch probleem. De angstmarketing beïnvloedt hoe je tegen AI aankijkt. Als je gelooft dat AI zo krachtig en gevaarlijk is als bedrijven beweren, dan ben je sneller geneigd om dure, uitgebreide oplossingen te kopen of juist helemaal geen AI te durven gebruiken. Beide reacties zijn verkeerd. De realiteit is dat veel AI-tools gewone software zijn met praktische toepassingen, niet iets om bang voor te zijn. Het betekent ook dat je kritisch moet zijn op de taal die leveranciers gebruiken. Woorden als ‘revolutionair’, ‘ongekend’ of ’enorme gevolgen’ zijn vaak marketing, geen technische specificaties. Voor een ondernemer die een tool wil kiezen voor administratie, klantcontact of marketing, is het belangrijk om door die taal heen te prikken.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-tool overweegt voor je administratie of boekhouding, laat je dan niet leiden door angstaanjagende verhalen over wat AI allemaal kan. Vraag in plaats daarvan naar concrete functionaliteiten: kan het programma facturen verwerken, uitgaven categoriseren en rapporten genereren? Vraag om een proefperiode en test het met je eigen data. Een tool die echt goed is, hoeft niet te waarschuwen voor zijn eigen kracht; hij laat het zien in de praktijk.

Als je een team aanstuurt en overweegt AI in te zetten voor tekst of klantcontact, bespreek dan openlijk met je medewerkers wat de tool wel en niet kan. De angst dat AI banen overneemt is reëel, maar vaak overdreven. Je zou kunnen overwegen om een pilot te draaien met een klein team en te kijken waar de tool daadwerkelijk tijd bespaart. Focus op taken die repetitief zijn, zoals het opstellen van standaardantwoorden of het samenvatten van documenten. Zo ontdek je de echte waarde zonder je te laten verblinden door doemscenario’s.

Als je in de zorg of een andere sector met gevoelige data werkt, wees dan extra alert op leveranciers die waarschuwen voor veiligheidsrisico’s. Die waarschuwing kan betekenen dat het product nog niet volwassen is. Een mogelijkheid is om te vragen naar concrete beveiligingscertificeringen en audits, in plaats van te vertrouwen op de angst die het bedrijf zelf oproept. Vraag ook hoe het bedrijf omgaat met datalekken en of er een aansprakelijkheidsregeling is. Een serieuze leverancier geeft daar heldere antwoorden op, zonder theatrale waarschuwingen.

Als je een budget moet verantwoorden voor AI-aankopen, gebruik dan de kennis over angstmarketing om je beslissing te onderbouwen. Je zou kunnen stellen dat je kiest voor een tool die zichzelf bewijst in een testomgeving, in plaats van een tool die vooral indruk maakt met grote woorden. Documenteer de resultaten van je pilot en vergelijk die met de beloften van de leverancier. Zo maak je een keuze op basis van feiten, niet op basis van angst.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is hetzelfde: laat je niet intimideren. AI-bedrijven willen je bang maken omdat angst verkoopt. Jij wilt een tool die werkt. Die twee belangen liggen niet altijd in elkaars verlengde.

Bron: Nos