AI-bedrijven gebruiken angst als marketinginstrument om hun producten krachtiger te laten lijken dan ze zijn. Dat blijkt uit een patroon waarbij bedrijven eerst waarschuwen voor de gevaren van hun technologie, om die vervolgens toch op de markt te brengen. Voor ondernemers die AI willen inkopen, is het belangrijk om deze tactiek te herkennen en beslissingen te baseren op feiten in plaats van op bangmakerij.

Wat er aan de hand is

Zowel OpenAI als Anthropic hebben de afgelopen jaren herhaaldelijk gewaarschuwd voor de gevaren van hun eigen AI-programma’s, om die producten korte tijd later toch volledig beschikbaar te stellen. OpenAI zei in 2019 bijvoorbeeld dat zijn GPT-2-model kon leiden tot misleidende nieuwsberichten en oplichting, en bracht het programma negen maanden later alsnog volledig uit. Recentelijk deed Anthropic iets vergelijkbaars met zijn AI-programma Mythos. Het bedrijf beweerde dat iedereen zonder technische kennis ermee zou kunnen hacken en noemde de gevolgen voor economie en veiligheid ’enorm’. Een paar maanden later bracht Anthropic een veiligere variant uit, genaamd Fable, die profiteerde van de aandacht die Mythos had gegenereerd.

Volgens onderzoeker Hannes Cools van de Universiteit van Amsterdam is de naamgeving bewust gekozen om het product een mythische, krachtige uitstraling te geven. Technologiedeskundige Bert Hubert stelt dat dit een structureel patroon is binnen de AI-industrie: bedrijven zeggen elke paar maanden dat hun technologie zo gevaarlijk is dat er grote voorzichtigheid nodig is, om vervolgens het product toch uit te brengen.

Wat dit betekent

Voor ondernemers betekent dit dat je bij AI-inkopen niet moet afgaan op de verhalen die bedrijven over hun eigen producten vertellen. Zowel de angstaanjagende waarschuwingen als de beloften over veiligheid zijn onderdeel van een marketingstrategie. De boodschap ‘dit is zo krachtig dat het gevaarlijk is’ moet indruk maken, niet informeren. Als je een AI-tool overweegt voor je bedrijf, is het verstandig om de claims van de leverancier te scheiden van onafhankelijke informatie. Een product dat wordt aangekondigd met doemscenario’s is niet per definitie beter dan een product dat zonder veel drama wordt gelanceerd.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een AI-tool overweegt voor je administratie of klantenservice, is het verstandig om de aankondiging van de leverancier te negeren en te kijken naar wat het product concreet doet. Je zou kunnen vragen om een proefperiode of een demonstratie met jouw eigen data. Een mogelijkheid is om een lijst te maken van de taken die je wilt automatiseren en te toetsen of de tool die taken daadwerkelijk uitvoert, in plaats van te vertrouwen op de verhalen over de kracht van het systeem.

Als je een team aanstuurt dat met AI gaat werken, overweeg dan om een interne afspraak te maken over hoe jullie nieuwe tools beoordelen. Je zou kunnen afspreken dat elke AI-aankoop wordt voorafgegaan door een testfase van twee weken met een concreet doel. Een optie is om één medewerker te vragen om de tool te gebruiken voor een echte werkzaamheid en te rapporteren over de resultaten. Zo voorkom je dat het team meegaat in de hype rond een lancering.

Als je een webshop runt en AI wilt gebruiken voor marketing of klantinteractie, is het verstandig om te letten op de bron van de informatie die je leest. Reviews van onafhankelijke gebruikers en vakpublicaties wegen zwaarder dan de persberichten van het bedrijf zelf. Je zou kunnen zoeken naar ervaringen van bedrijven van vergelijkbare grootte in jouw sector. Een mogelijkheid is om een leverancier te vragen naar referenties van klanten die de tool langer dan een jaar gebruiken.

Als je een ondernemer bent die wordt benaderd door een AI-leverancier met een verhaal over hoe gevaarlijk of revolutionair hun product is, overweeg dan om door te vragen naar concrete functionaliteiten. Je zou kunnen vragen wat het product precies doet, welke data het nodig heeft en wat de kosten zijn op de lange termijn. Een optie is om de reactie van de leverancier te vergelijken met onafhankelijke bronnen. Als het verhaal vooral gaat over de kracht of het gevaar van de technologie, en niet over wat het voor jouw bedrijf oplevert, is dat een signaal om kritisch te blijven.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is hetzelfde: laat je niet leiden door angstverhalen, maar door wat de tool concreet voor je bedrijf kan betekenen.

Bron: Nos