De kosten van AI-gebruik kunnen voor intensieve gebruikers snel oplopen tot boven het salaris van een medewerker. Open-source modellen uit China bieden een betaalbaar alternatief voor de dure abonnementen en betaal-per-gebruik-constructies van westerse aanbieders als OpenAI en Google. Voor Nederlandse MKB-bedrijven die serieus met AI aan de slag willen, is het daarom verstandig om niet alleen naar de bekende namen te kijken, maar ook naar de mogelijkheden van open-source alternatieven.

Wat er aan de hand is

De grote AI-bedrijven zoals OpenAI, Anthropic en Google rekenen voor hun meest geavanceerde modellen niet alleen een maandelijkse abonnementsprijs, maar ook een bedrag per gebruik. Dit gebruik wordt gemeten in tokens, stukjes tekst die het model verwerkt of genereert. De prijzen voor deze tokens kunnen flink oplopen: zo kost het invoeren van een miljoen tokens bij GPT-5.5 ongeveer 5 dollar, terwijl het genereren van een miljoen tokens door het model 30 dollar kost. Voor eenvoudigere, oudere modellen liggen de prijzen lager, maar de kosten kunnen snel stijgen bij intensief gebruik.

Vooral de opkomst van AI-agents, die zelfstandig taken uitvoeren zoals het schrijven en testen van software, zorgt voor een explosie in het tokenverbruik. Deze agents kunnen 24/7 aan het werk worden gezet, wat de rekening flink laat oplopen. Onderzoeksbureau Gartner waarschuwt dat de kosten voor tokens en abonnementen tegen 2028 kunnen oplopen tot boven het salaris van een gemiddelde programmeur in India. Nu al geeft een kwart van de ondervraagde IT-managers hun programmeurs een budget van 200 tot 500 dollar per maand, maar dit bedrag kan oplopen tot 2.000 dollar. Zes procent van de techleiders geeft zelfs al meer dan 2.000 dollar per developer uit.

Wat dit betekent

Voor Nederlandse ondernemers betekent dit dat de kosten van AI-gebruik een serieuze post op de begroting kunnen worden, vooral als je medewerkers intensief gebruik laten maken van AI-tools. De traditionele abonnementen van 25 euro per maand zijn slechts het begin; zodra je overstapt op betalen per gebruik, kunnen de kosten snel uit de hand lopen. Dit is met name relevant voor bedrijven die softwareontwikkelaars in dienst hebben, maar ook voor andere sectoren waar AI-agents worden ingezet voor taken als data-analyse, klantenservice of contentcreatie.

De opkomst van goedkopere, open-source Chinese modellen biedt een alternatief. Deze modellen zijn vaak gratis of aanzienlijk goedkoper in gebruik, omdat ze niet afhankelijk zijn van de dure infrastructuur van de grote westerse techbedrijven. Dit betekent dat je als MKB-bedrijf dezelfde AI-functionaliteiten kunt inzetten zonder dat de rekening de pan uit rijst. Het is wel belangrijk om te beseffen dat deze modellen mogelijk andere kwaliteiten of beperkingen hebben dan de topmodellen van OpenAI of Google.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een team van softwareontwikkelaars aanstuurt, is het verstandig om te onderzoeken of open-source modellen een deel van het werk kunnen overnemen. Je zou kunnen beginnen met een pilot waarbij een aantal developers een open-source model gebruikt voor het schrijven en testen van code, terwijl een ander deel met de bestaande, duurdere tools blijft werken. Vergelijk de resultaten en de kosten na een maand om te zien of het alternatief kwalitatief voldoet en wat het scheelt in de maandelijkse uitgaven.

Als je een klein bedrijf runt met beperkte IT-budgetten, overweeg dan om niet direct te kiezen voor de duurste abonnementen van de grote aanbieders. Een mogelijkheid is om te starten met een goedkoper of gratis open-source model voor eenvoudige taken zoals het opstellen van e-mails, het samenvatten van documenten of het genereren van marketingteksten. Reserveer de duurdere modellen alleen voor taken waar echt de hoogste kwaliteit vereist is, zoals complexe analyses of het schrijven van ingewikkelde code.

Als je in een sector werkt waar veel data verwerkt moet worden, zoals administratie of logistiek, dan kunnen de kosten van tokens snel oplopen. Het is dan de moeite waard om te kijken naar open-source modellen die je lokaal kunt draaien op je eigen servers. Dit kan niet alleen de kosten per gebruik verlagen, maar geeft je ook meer controle over de privacy van je data, omdat deze niet naar externe servers hoeft te worden gestuurd. Een optie is om te starten met een eenvoudige taak, zoals het automatisch classificeren van inkomende facturen, om te ervaren hoe het werkt.

Als je medewerkers hebt die dagelijks met AI-assistenten werken, is het belangrijk om het gebruik en de bijbehorende kosten goed in de gaten te houden. Je zou kunnen overwegen om een duidelijk beleid op te stellen over wanneer welk type model wordt gebruikt. Voor snelle, eenvoudige vragen volstaat een goedkoop model, terwijl voor complexe projecten het duurdere model wordt ingezet. Dit bewustzijn kan al een groot verschil maken in de maandelijkse AI-kosten.

De praktische toepassing hangt af van jouw situatie, maar de kern is dat je niet klakkeloos moet kiezen voor de duurste AI-tools. Door de kosten van verschillende opties te vergelijken en bewust te kiezen welk model voor welke taak wordt ingezet, kun je als MKB-bedrijf profiteren van de voordelen van AI zonder dat de rekening de pan uit rijst.

Bron: Sprout