Westerse AI-modellen zoals die van OpenAI en Anthropic worden voor intensieve gebruikers zo duur dat de rekening kan oplopen tot boven het salaris van een programmeur. Open en gratis beschikbare modellen, vaak uit China, bieden een steeds serieuzer alternatief dat de kosten kan drukken zonder in te leveren op prestaties.

Wat er aan de hand is

De grote AI-aanbieders rekenen niet alleen maandelijkse abonnementen, maar ook per gebruik. Dat gebruik wordt afgerekend in tokens, stukjes tekst die het model genereert of verwerkt. De prijzen voor topmodellen liggen rond de 5 dollar per miljoen invoertokens en 30 dollar per miljoen outputtokens bij OpenAI, met Anthropic in dezelfde orde van grootte en Google er iets onder.

Vooral de opkomst van AI-agents, software die zelfstandig taken uitvoert zoals code schrijven en testen, laat de rekening exploderen. Tools als Claude Code, Cursor en OpenAI Codex draaien soms 24/7 en verbranden daarbij continu tokens. Onderzoeksbureau Gartner waarschuwt dat de kosten voor tokens en abonnementen tegen 2028 kunnen oplopen tot boven het salaris van een gemiddelde programmeur in India. Nu al geeft een kwart van de ondervraagde IT-managers hun programmeurs een budget van 200 tot 500 dollar per maand, maar dat kan oplopen tot 2.000 dollar. Zes procent van de techleiders geeft zelfs meer dan 2.000 dollar per developer uit.

Wat dit betekent

Voor ondernemers die AI serieus inzetten, betekent dit dat de kosten niet langer een vast abonnement zijn maar een variabele last die kan meegroeien met het gebruik. Wie AI inzet voor klantcontact, administratie of softwareontwikkeling, ziet de rekening meestijgen met de intensiteit van het gebruik. Voor kleinere bedrijven kan die variabele kostenpost een onvoorspelbare factor worden in de begroting.

Open modellen, waaronder verschillende uit China, bieden een uitweg. Deze modellen zijn gratis of aanzienlijk goedkoper in gebruik en worden steeds beter in het uitvoeren van dezelfde taken. Voor bedrijven die veel tokens verbruiken, kan de overstap naar een open model een aanzienlijke besparing opleveren. Het betekent wel dat je afscheid neemt van de vertrouwde westerse aanbieders en je moet verdiepen in alternatieve technologie.

Hoe je dit kunt toepassen

Als je een klein bedrijf runt en AI gebruikt voor tekstverwerking of klantcontact, is het verstandig om te onderzoeken welke taken je met een open model kunt afhandelen. Je zou kunnen beginnen met eenvoudige taken zoals het opstellen van e-mails of het samenvatten van documenten. Een mogelijkheid is om een open model in te zetten naast je bestaande abonnement en te kijken waar de prestaties voldoende zijn. Overweeg om het dure abonnement alleen te gebruiken voor taken waar het echt meerwaarde biedt.

Als je een team van ontwikkelaars aanstuurt, is het zinvol om de tokenkosten per ontwikkelaar in kaart te brengen. Je zou kunnen vaststellen welke ontwikkelaars het meest gebruikmaken van AI-assistenten en of hun taken ook door een goedkoper model kunnen worden uitgevoerd. Een optie is om een pilot te draaien met een open model voor codegeneratie en de kwaliteit te vergelijken met het huidige betaalde model. Overweeg om richtlijnen op te stellen voor wanneer welk model wordt ingezet.

Als je een bedrijf hebt dat AI-agents inzet voor geautomatiseerde processen, zoals het verwerken van formulieren of het beantwoorden van standaardvragen, dan is het verstandig om de kosten per transactie te berekenen. Je zou kunnen onderzoeken of een open model dezelfde taken kan uitvoeren tegen een fractie van de kosten. Een mogelijkheid is om een hybride aanpak te kiezen: het open model voor de bulk van het werk, het betaalde model voor complexe uitzonderingen. Overweeg om een kostenmonitor in te stellen die waarschuwt wanneer het tokenverbruik boven een bepaalde drempel komt.

Als je een ondernemer bent die AI wil inzetten maar de kosten niet wil laten escaleren, is het verstandig om te beginnen met een duidelijk budget. Je zou kunnen vaststellen wat je maximaal per maand aan AI wilt uitgeven en op basis daarvan kiezen tussen een abonnement of een open model. Een optie is om te starten met een gratis model voor eenvoudige taken en alleen te betalen voor geavanceerde functionaliteit. Overweeg om je medewerkers te trainen in het efficiënt formuleren van prompts, zodat je minder tokens verbruikt.

Bron: Sprout