De Europese Unie gaat ChatGPT onder haar strengste digitale toezicht plaatsen. Dit betekent dat bedrijven die de tool gebruiken, zich moeten voorbereiden op mogelijke nieuwe beperkingen, transparantie-eisen en compliance-verplichtingen die hun gebruik kunnen beïnvloeden.

Wat er aan de hand is

De Europese Commissie staat volgens Bright op het punt om de zoekmachine-functionaliteit van ChatGPT formeel te classificeren als een “Very Large Online Search Engine” (VLOSE). Deze classificatie valt onder de Digital Services Act (DSA), de nieuwe Europese wet voor online diensten. Door deze stap valt ChatGPT onder het zwaarste toezichtsregime van de DSA, vergelijkbaar met dat van grote platformen zoals Google Search. De DSA is ontworpen om gebruikers meer controle te geven, illegale inhoud aan te pakken en transparantie van algoritmes te vergroten. Deze aankondiging volgt op een eerder besluit waarin de Commissie al aangaf onderzoek te doen naar mogelijke risico’s van AI-systemen zoals ChatGPT.

Wat dit betekent

Voor Nederlandse ondernemers en professionals betekent dit een directe verschuiving van ChatGPT van een relatief vrije tool naar een sterk gereguleerde dienst. De kern van de DSA-regels draait om transparantie, accountability en risicobeheer. In de praktijk kan dit leiden tot: verplichte risico-evaluaties door OpenAI over hoe hun systeem functioneert, meer inzicht voor gebruikers in hoe resultaten tot stand komen (mogelijk via een soort ’transparantierapport’), en strengere regels rond het filteren van illegale of schadelijke content in de gegenereerde antwoorden. Voor bedrijven die ChatGPT integreren in hun eigen producten of workflows, kan dit op termijn betekenen dat bepaalde functies worden aangepast of beperkt om aan de EU-regels te voldoen. Het plaatst de verantwoordelijkheid voor een veilige en transparante dienstverlening nadrukkelijker bij de aanbieder, OpenAI.

Hoe je dit kunt toepassen

De praktische impact hangt sterk af van hoe je ChatGPT precies gebruikt. Het is nu vooral zaak om je bewust te worden van de afhankelijkheid en mogelijke veranderingen. Hier zijn enkele scenario’s om over na te denken:

Als je ChatGPT gebruikt voor contentcreatie of marketingteksten, wees je er dan van bewust dat de tool onder strenger toezicht komt te staan rond de betrouwbaarheid van informatie. Een mogelijke toepassing van de DSA is dat OpenAI duidelijker moet aangeven wanneer antwoorden mogelijk onnauwkeurig zijn. Je zou kunnen overwegen om je eigen fact-check processen te versterken en niet blindelings op gegenereerde teksten te vertrouwen.

Als je ChatGPT hebt geïntegreerd in een klantenservice-chatbot of intern hulpmiddel, dan kan deze regelgeving op termijn van invloed zijn op de beschikbaarheid of functionaliteit van de onderliggende API. Het is verstandig om de ontwikkelingen bij OpenAI en eventuele mededelingen over aanpassingen aan de dienst voor de EU-markt in de gaten te houden. Een mogelijkheid is om alternatieve workflows te bedenken, mocht een specifieke functie tijdelijk of permanent worden gewijzigd.

Als je als ZZP’er of klein bedrijf afhankelijk bent van ChatGPT voor dagelijkse productiviteit, zoals het opstellen van e-mails, samenvattingen of brainstormen, is de directe impact waarschijnlijk beperkt. De grootste veranderingen spelen zich af op het niveau van de aanbieder. Toch is het een goed moment om je gebruik te evalueren: welke taken zijn kritiek, en wat zou je doen als de toegang of output onverwacht verandert? Het bijhouden van belangrijke prompts en outputs in een eigen systeem kan hierbij helpen.

De kern is proactief zijn. Regelgeving volgt vaak op maatschappelijke zorgen, en deze stap van de EU bevestigt dat AI-tools serieus worden genomen. Door je bewust te zijn van deze verschuiving, kun je flexibeler inspelen op toekomstige wijzigingen in de dienst die je mogelijk dagelijks gebruikt.

Bron: Bright