Je ziet een aantrekkelijke vacature voorbij komen op LinkedIn: ‘Copywriter gezocht, $45 per uur’. Je klikt, komt op een vage website terecht en wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek met een AI. Het klinkt te mooi om waar te zijn, en dat is het vaak ook. Dit is geen weg naar een nieuwe carrière, maar een valstrik. Een nieuwe vorm van digitale oplichting treft met name hoogopgeleide, werkloze professionals die door de opkomst van generatieve AI hun baan zijn kwijtgeraakt. Ze worden gelokt met de belofte van goedbetaald, flexibel werk om AI-modellen te trainen, maar belanden in feite in digitale sweatshops waar hun werk onder valse voorwendselen wordt gebruikt.

Het aas: een aantrekkelijke vacature in tijden van onzekerheid

De val begint met een professioneel ogende vacature op een platform als LinkedIn. De baanomschrijving sluit vaak naadloos aan op de vaardigheden van de doelgroep: schrijven, redigeren, contentcreatie. Het uurloon is aantrekkelijk, soms oplopend tot $45. Voor professionals die net hun baan in marketing of journalistiek hebben verloren aan tools als ChatGPT, is dit een levenslijn. De eerste rode vlag is vaak dat de link niet naar het bedrijf uit de vacature leidt, maar naar een ander, onbekend platform. Sollicitanten worden vervolgens gevraagd een ‘interview’ te voeren met een AI-assistent, zoals ‘Melvin’ in het voorbeeld uit het bronartikel. Dit proces kan zelfs persoonlijk en goed voorbereid overkomen, waardoor het vertrouwen wekt.

De vangst: datawerk onder het mom van creatief werk

Als je eenmaal bent aangenomen, blijkt de realiteit anders. In plaats van creatief schrijfwerk, krijg je taken als het schrijven van duizenden voorbeeldvragen (prompts) voor een chatbot, het schrijven van de ‘ideale’ antwoorden daarop, en het opstellen van gedetailleerde checklists. Dit is puur datawerk voor het trainen van grote taalmodellen. Werknemers krijgen vaak niet te horen voor welk bedrijf of welk specifiek model ze werken; het blijft bij ‘de klant’. Het werk is monotoon, vereist veel uren en de werkomstandigheden zijn digitaal geïsoleerd. Je wordt toegevoegd aan een Slack-kanaal met honderden anderen in een digitale assemblagelijn, waar je output wordt doorgestuurd naar de volgende anonieme medewerker voor controle.

Het verdienmodel en de risico’s

Het bedrijf achter deze operatie, in dit geval Mercor volgens het artikel in The Verge, verkoopt de gegenereerde data waarschijnlijk door aan partijen die AI-modellen willen trainen. Voor de werknemer zijn de risico’s aanzienlijk. Je wordt vaak gevraagd monitoringsoftware op je computer te installeren, je onderwerpt je aan een achtergrondcheck en tekent een contract waarvan de voorwaarden onduidelijk zijn. Het werk kan abrupt worden beëindigd, zonder uitleg of compensatie. Het meest verontrustende is het psychologische aspect: professionals die hun baan zijn kwijtgeraakt door AI, worden nu ingezet om diezelfde technologie te verbeteren, vaak zonder dat ze dat volledig beseffen.

Hoe kun je dit vandaag toepassen?

Wees extreem sceptisch bij online vacatures die te goed lijken om waar te zijn, vooral als ze via sociale media worden aangeboden. Een mogelijke stap is om het bedrijf grondig te onderzoeken voordat je ook maar persoonlijke informatie deelt; zoek naar onafhankelijke reviews en nieuwsberichten buiten hun eigen website. Als je wordt gevraagd om software te installeren of een contract te tekenen voor een vaag omschreven ‘AI-trainingsproject’, is een optie om eerst juridisch advies in te winnen. De praktische toepassing hangt verder af van jouw situatie. Via geprompt.nl/stel-je-vraag kun je een vraag stellen die we uitwerken tot een artikel op maat.

De toepassingen in dit artikel zijn suggesties op basis van het bronartikel, geen gevalideerd advies.

Bron: The Verge